Bertrand Russell

Vikisöz sitesinden
Şuraya atla: kullan, ara
Ulaşılacak her bilgiye bilimsel yöntemlerle ulaşmak gerekir; bilimce bulgulanamayacak şeyleri insanlar bilemez.

Bertrand Arthur William Russell (18 Mayıs 1872 - 2 Şubat 1970), Britanyalı filozof, matematikçi, tarihçi, toplumsal eleştirmen.


A[değiştir]

  • Ahlak değerlerinin öznelliğine ilişkin savlar nasıl çürütülebilir bilmiyorum, ama keyfi bir zalimliğin yanlış olmasının tek nedeninin bundan hoşlanmayışım olduğuna da kendimi inandıramıyorum.
  • Akıllılar hep kuşku içindeyken aptallar küstahça kendinden emindir.
    • Değişik çevirisi:Dünyanın en büyük sorunu, aptallar özgüven içindeyken akıllı insanların kuşkuyla dolu olmasıdır.
  • Aşktan korkmak, yaşamdan korkmak demektir ve yaşamdan korkanlar şimdiden üç kez ölmüşlerdir.

B[değiştir]

  • Ben dine hastalık olarak bakıyorum. İnsan ırkı için adı konmamış bir sefaletin kaynağı.
  • Bilimde gerçek yalnızca bir an'dır.
  • Benim dinim şudur: Her görevi yapmak ve bunun için hem burada hem de buradan sonra bir ödül beklememek.
  • Bir dünya devletinin ciddi savaşları önlemesi için minimum bir güce sahip olması gerekir. İlk ve en önemlisi, dünya devletinin dünyadaki tüm silah ve silahlı kuvvetlerin tekeline sahip olması gerekir.
  • Bir kasabın ekmeğe, bir fırıncının da ete ihtiyacı vardır. Bu nedenle kasapla fırıncının birbirini sevmesi için mantıklı bir neden vardır. Her ikisi de birbirine yararlı olur.
  • Bir kişinin benimsediği din, birkaç istisna haricinde, toplumun kabul ettiği dinle aynıdır ve bu da, kişinin söz konusu dini benimsemesine çevresel etkilerin sebep olduğunu açıkça ortaya koymaktadır.[1]
  • Bir mesele üzerinde çalışıyor veya herhangi bir felsefe üzerine düşünüyorsanız, kendinize sadece şunu sorun: Olgular nelerdir? Ve bu olguların desteklediği gerçekler nelerdir? [2]

Ç[değiştir]

  • Çoğu insanın Tanrıya inanması küçük yaştan öyle yetiştirildikleri içindir.
Din, bence, ilk ve temel olarak korku üzerine kuruludur.
Dünyanın sorunu, akıllılar hep kuşku içindeyken aptalların küstahça kendilerinden emin olmalarıdır.

D[değiştir]

  • Din, bence, ilk ve temel olarak korku üzerine kuruludur.
  • Dünyayı anlama ve reform isteği ilerlemenin iki büyük motorudur.
  • Dünyayı savaş tehlikesinden koruyacak tek bir yol vardır; dünya çapında yetkiye sahip olacak ve dünyada bütün silahların tekelini elinde bulunduracak bir tek otoritenin kurulması.
  • Düşünce özgürlüğü lehindeki temel sav; bütün inançlarımızın kuşku götürür olmasıdır.
  • Düşünürler arasında can düşmanımın aleyhimdeki konuşmasını felsefeden habersiz bir dostumun konuşmasına üstün tutarım.
  • Düşüncelerim için ölmeyi göze almam çünkü yanılıyor olabilirim.

E[değiştir]

  • Eğer ben Dünya ve Mars arasında eliptik bir yörüngede güneşin etrafında dönen Çin seramiği bir çaydanlık olduğunu öne sürseydim ve bu çaydanlığın en güçlü teleskoplarımızla bile tespit edilemeyecek kadar küçük olduğunu ekleyecek kadar da dikkatli olsaydım, kimse bu görüşümün tersini kanıtlayamazdı. Ama devam edip de bu savımın yanlışlanamaz nitelikte oluşundan dolayı insan aklının ondan kuşku duymasının kabul edilemez bir küstahlık olacağını söyleseydim, herkes haklı olarak saçmaladığımı düşünürdü. Ancak, eğer böyle bir çaydanlığın varlığı eski kitaplarca onaylansaydı, her Pazar günü kilisede kutsal gerçeklik olarak öğretilseydi ve okullarda çocukların beynine kazınsaydı, onun varlığından kuşku duymak bir gariplik belirtisi olarak görülür ve o kuşkuyu duyan kişiye yakınçağda bir ruh doktoruyla ya da daha önceki çağlarda bir Engizisyon yargıcıyla bir randevu alınırdı.
  • Eğer bir filozof olmak istiyorsanız, yalnızca eğitiminizin zaman ve mekanına ve anne-babalarınızın ve öğretmenlerinizin size söylediklerine dayanan inançlardan elinizden geldiğince kurtulmaya çalışmalısınız. [3]
  • Eğitimin amacının zihinsel özgürlük olduğu bir dünya isterdim. Gençlerin aklını, onları bütün hayatları boyunca nesnel kanıtların oklarından koruyacak olan bir zırhın içine sokmamalı. Dünyanın açık kalplere ve aydın insanlara ihtiyacı var ve bunu statik sistemlerle elde edemeyiz.

F[değiştir]

  • Filozof olmak isteyen, saçmalıklardan korkmamalı.

G[değiştir]

  • Gizem hoşluk verir ama bilgisizliğe dayandığından bilimsel değildir.
Hiç kimse diğer insanların gizli erdemleri hakkında dedikodu yapmaz.

H[değiştir]

  • Hayat, kurban değil suçlu olmak için verilen bir mücadeledir.
  • Hatırladığım kadarıyla, kutsal kitaplarda zekayı öven tek bir kelime bile yoktur.[4]
  • Hayatla baş edebilmek için bir inanca ya da dine bağlanmaları gerektiğini düşünen insanlar bence korkaklık ediyorlar; aynı tavrı başka bir konuda gösterseler bu aşağılanacak bir durum olurdu. Fakat konu din olunca bu hayranlıkla karşılanıyor ama ben hangi konuda olursa olsun korkaklığa hayranlık duyamıyorum.[5]
  • Hem dinlerin zarar verdiğinden hem de yalan olduklarından çok eminim.
  • Her şeyin bir nedeni varsa, Tanrının da bir nedeni olmalıdır. Nedensiz herhangi bir şey var olabiliyorsa, bu Tanrı gibi dünya da olabilir.
  • Hiç kimse diğer insanların gizli erdemleri hakkında dedikodu yapmaz.[6]
İnsanların düşünceleri çoğunlukla kendilerini huzurlu kılacak tarzda kurulmuştur. Çoğu insan için doğruluk ikincil bir öneme sahiptir.

İ[değiştir]

  • İnsan ırkının büyük bir bölümünün Tanrıya inanmadığını ve buna karşın gözle görülür bir ceza da çekmediğini gözlemliyorum. Şayet bir Tanrı olsaydı, onun varlığından şüphe ediyorlar diye alınganlık edecek kadar huzursuz bir kibre kapılacağını hiç sanmıyorum.[7]
  • İnsanlar bilgisiz doğar, aptal değil; sadece eğitilerek aptal olurlar.
  • İnsanların düşünceleri çoğunlukla kendilerini huzurlu kılacak tarzda kurulmuştur. Çoğu insan için doğruluk ikincil bir öneme sahiptir.[8]
  • Erkekler düşünmekten, yeryüzündeki her şeyden daha fazla; harap olmaktan hatta ölmekten bile daha fazla korkar.[9]
  • İnsanlığın iki tür ahlak anlayışı vardır; Biri sözünü edip uygulamadığımız; diğeri, uygulayıp sözünü etmediğimiz.
  • İşte evren karşımızda duruyor ve hepsi bu.

K[değiştir]

  • Kendi refahımızı, herkesin refahının güvence altına alınmasının dışında bir yolla güvence altına alamayız. Kendinizin mutlu olmasını diliyorsanız, başkalarının da mutlu olmasına rıza göstermek zorundasınız.

M[değiştir]

  • Mantık eğitimi almayanlar geçerliliği olmayan sonuçlar çıkarmaya eğilimlidirler. [10]
  • Matematik ne neden söz ettiğimizi, ne de söylediğimiz şeyin doğru olup olmadığını bildiğimiz bir konudur.
  • Mutluluğun sırrı, dünyanın korkunç bir yer olduğu gerçeğiyle yüzleşmektir.

N[değiştir]

  • Ne kadar az bilirseniz, onu o kadar şiddetle savunursunuz.
  • Ne yazık ki çoğu insan daha önce mutlu olduğunu ancak mutsuzluğa düştüğü zaman anlıyor.

O[değiştir]

  • Olympos tanrıları veya Norveç tanrıları için durum neyse, Tanrı için de odur. Olympos ya da Valhalla tanrıları da var olabilir. Var olmadıklarını ispatlayamam ama, bence Hıristiyan Tanrısının var olması, öbürlerinin var olmasından daha olası değildir. Hepsinin varlığı bir olasılıktan öteye geçmiyor bence.
  • Oraya vardığımda çok neşelenmiştim, benim bilgilerimi yazan gardiyan bana dinimi sordu ve ben onu 'Agnostik' olarak yanıtladım. Nasıl hecelendiğini sordu ve bir iç çekerek 'Evet, pek çok din var ama öyle sanıyorum ki hepsi de aynı Tanrı’ya tapıyorlar.' dedi. Bu başımdan geçen olay beni bir hafta boyunca neşeli tuttu.[11]
    • İlk defa cezaevine girişini anlatırken

Ö[değiştir]

  • Önyargının ve zalimliğin asıl kaynağı korkudur. Korkunun üstesinden gelmek bilgeliğin ilk adımıdır.

S[değiştir]

  • Saygınlık, düzen ve rutin: modern endüstri toplumunun demir gibi katı disiplini.
  • Sokrates, stoalıların tarihi boyunca en önde gelen azizi idi.
  • Sevgi bilgeliktir, nefret ise aptalcadır. [12]

T[değiştir]

  • Tarihsel bakımdan İsa'nın yaşamış olup olmadığı tamamiyle belirsizdir.
  • Tek kitaplı adamdan kork.

U[değiştir]

  • Ulaşılacak her bilgiye bilimsel yöntemlerle ulaşmak gerekir; bilimce bulgulanamayacak şeyleri insanlar bilemez.
Yukarıdaki orantı ara sıra işe yarar.

Ü[değiştir]

  • Üç tutku, basit fakat ezici derecede kuvvetle hayatımı ellerinde tutmuştur; sevgiye olan özlemim, bilgiyi araştırma merakım ve insanlığın çektiği acı için duyduğum tanımlanmayacak kadar büyük bir merhamet.

Y[değiştir]

  • Yukarıdaki orantı ara sıra işe yarar.
    • 1+1=2 olduğunu kanıtladıktan sonraki yorumu.

Z[değiştir]

  • Zamanın önemsizliğini anlamak bilgeliğin kapısıdır.[13]


Konuyla ilgili diğer Wikimedia sayfaları :

Commons'da Bertrand Russell ile ilgili çoklu ortam dosyaları bulunmaktadır.

Vikipedi'de Bertrand Russell ile ilgili ansiklopedik bilgi bulunmaktadır.

Kaynaklar[değiştir]

  1. Bertrand Russell, Russell'dan Seçme Yazılar, Dost, s. 41
  2. youtube.com
  3. Bertrand Russell, Felsefe Yapma Sanatı, s. 13
  4. Jack Huberman, Ateist Aforizmalar, Maya Kitap, s. 309
  5. Bertrand Russell, Russell'dan Seçme Yazılar, Dost, s. 41
  6. Özellikle Çocukluk Çağındaki Eğitim Üzerine, (1926), bl. 2, Eğitimin Amaçları, s. 50
  7. Bertrand Russell, Russell'dan Seçme Yazılar, Dost, s. 29
  8. Bertrand Russell, Felsefe Yapma Sanatı, s. 12
  9. Erkekler Niye Savaşır? (1917), s. 178, 179
  10. Bertrand Russell, Felsefe Yapma Sanatı, s. 16
  11. Bertrand Russell Otobiyografisi (1967–9), Bl.. 8: Birinci Dünya Savaşı, s. 257
  12. youtube.com
  13. Dış Dünya Hakkındaki Bilgimiz, (1914), s. 167