Bertrand Russell

Bertrand Russell
Doğum tarihi	18 Mayıs 1872
Doğum yeri	Trellech
Ölüm tarihi	2 Şubat 1970
Ölüm yeri	Plas Penrhyn, Penrhyndeudraeth
Vikipedi maddesi Vikiveri öğesi

Ulaşılacak her bilgiye bilimsel yöntemlerle ulaşmak gerekir; bilimce bulgulanamayacak şeyleri insanlar bilemez.

Bertrand Arthur William Russell (18 Mayıs 1872 - 2 Şubat 1970), Britanyalı filozof, matematikçi, tarihçi ve toplum eleştirmeni.

A

• Ana neden argümanı, bir Hindu’nun dünyanın bir filin üzerinde, filin de bir kaplumbağanın üzerinde durduğu görüşüyle aynı niteliktedir.
• Ahlak değerlerinin öznelliğine ilişkin savlar nasıl çürütülebilir bilmiyorum, ama keyfi bir zalimliğin yanlış olmasının tek nedeninin bundan hoşlanmayışım olduğuna da kendimi inandıramıyorum.
• Akıllılar hep kuşku içindeyken aptallar küstahça kendinden emindir.
  • Değişik çevirisi: Dünyanın en büyük sorunu, aptallar özgüven içindeyken akıllı insanların kuşkuyla dolu olmasıdır.
• Aşktan korkmak, hayattan korkmaktır ve hayattan korkanların zaten dörtte üçü ölüdür.
• Aşk, cinsel birleşme arzusundan çok daha fazlasıdır; çoğu erkek ve kadını hayatlarının büyük bir bölümünde etkileyen yalnızlıktan kurtulmanın temel yoludur.
• Avrupa’dan New York ve Chicago’ya giden bir gezgin, geleceği görür. Asya’ya gittiğinde ise geçmişi görür.

B

• Ben, tüm büyük dinlerin –Budizm, Hinduizm, Hıristiyanlık, İslâm ve Komünizm– hem yanlış hem de zararlı olduğuna kesin olarak inanıyorum.
• Ben bir filozof olarak, tamamen felsefi bir dinleyici kitlesine konuşuyor olsaydım, kendimi agnostik olarak tanımlamam gerektiğini söylerdim.
• Ben bir ateistim, çünkü Tanrı’nın olmadığını kanıtlayamayacağım gibi Homeros tanrılarının da olmadığını kanıtlayamayacağımı eklemeliyim.
• Başkalarının senin hakkında ne düşündüğüne dair takıntı, mutluluğun en büyük düşmanıdır.
• Ben bir komünist değilim, ancak komünizmin dünya için gerekli olduğuna inanıyorum.
• Ben komünizmi demokratik olmadığı için, kapitalizmi de sömürüyü kayırdığı için sevmiyorum.
• Benim bütün dinim şudur: Her görevi yerine getir, bunun için ne bu dünyada ne de öbür dünyada hiçbir ödül bekleme.
• Bana öyle geliyor ki matematik, herhangi bir müziğin ulaştığı kadar büyük bir sanatsal mükemmelliğe sahip olma kapasitesine sahiptir; belki daha da fazla. Bu, sadece verdiği zevk (ne kadar saf olsa da) yoğunluk veya onu hisseden insan sayısı bakımından müzikle kıyaslanabilir diye değil, büyük sanatın karakteristiği olan o kombinasyonu, Tanrı benzeri özgürlük ile kaçınılmaz kader duygusunun birleşimini mutlak mükemmellik içinde verdiği içindir. Çünkü matematik, aslında, her şeyin mükemmel ve aynı zamanda doğru olduğu ideal bir dünya inşa eder.
• Bilim, bize neyi bildiğimizi söyler; felsefe, neyi bilmediğimizi.
• Bilgi, gerçeği arayanın en büyük silahıdır.
• Bir filozof olmanın ilk adımı, insanların çoğunun hayatlarını hiçbir rasyonel gerekçesi olmayan bir inançlar dünyası içinde geçirdiğini fark etmektir.
• Bir din, sonsuz ve mutlak bir kesin gerçeği somutlaştırdığı iddiası ile bir bilimsel teoriden farklılık gösterirken bilim ise; daima deneye dayalıdır, şimdiki teorilerin er ya da geç yeniden biçimlendirilmesini zorunlu bulur ve yönteminin mantıksal bir bütün ile son sonuca ulaşmasında yetersiz olduğunun bilincindedir.
• Bir deli, Tanrı olduğunu düşünür. Benim gibi bir filozof da, eğer dikkat etmezse, kendini Tanrı sanabilir. Fark, delinin bunu açıkça söylemesidir.
• Bir kasabın ekmeğe, bir fırıncının da ete ihtiyacı vardır. Bu nedenle kasapla fırıncının birbirini sevmesi için mantıklı bir neden vardır. Her ikisi de birbirine yararlı olur.
• Bir felsefeci, ne kadar bilge olursa olsun, cehaletini kabul etmekten korkmamalıdır.
• Bir kişinin benimsediği din, birkaç istisna haricinde, toplumun kabul ettiği dinle aynıdır ve bu da, kişinin söz konusu dini benimsemesine çevresel etkilerin sebep olduğunu açıkça ortaya koymaktadır.
• Bir mesele üzerinde çalışıyor veya herhangi bir felsefe üzerine düşünüyorsanız, kendinize sadece şunu sorun: Olgular nelerdir? Ve bu olguların desteklediği gerçekler nelerdir?
• Bir adamın inandığı bir şey uğruna ölmeye istekli olması, onun inancının gücünü gösterir, doğruluğunu değil.
• Bir agnostik, Hıristiyan Tanrı’sını Olimposlular kadar olasılık dışı bulabilir; bu durumda, pratik amaçlar için ateistlerle aynı görüştedir.
• Bir bilim insanının yapabileceği en büyük hizmet, gerçeği cesurca ve açıkça söylemektir.
• Bir şeyin yazılı olması, ‘‘Bunu kim yazdı, ne zaman yazdı? Ne bildikleri vardı?’’ gibi sorular sormaya alışkın olmayan insanlar için inandırıcıdır.

C

• Cehennem gibi bir yerin olabileceği fikri, ahlaki açıdan korkunçtur.

Ç

• Çoğu insanın Tanrıya inanması küçük yaştan öyle yetiştirildikleri içindir.
• Çoğu insan düşünmektense ölmeyi tercih eder; aslında öyle de yaparlar.

Din, bence, ilk ve temel olarak korku üzerine kuruludur.

Dünyanın sorunu, akıllılar hep kuşku içindeyken aptalların küstahça kendilerinden emin olmalarıdır.

• Çocukları, anne babalarına itaat etmeleri için eğitmek, onları gelecekteki tiranlıklara hazırlamaktır.
• Çinliler, bilgeliğin yakutlardan daha değerli olduğuna içtenlikle inanan dünyadaki tek insanlardır.

D

• Dâima ve her yerde, doğal yasaların işleyişine güvenmek, insanın en büyük kazanımıdır.
• Demokrasi, insanların suçlanacak adamı seçtiği süreçtir.
• Despotizmde olduğu gibi, putperestlikte de aynı mantık geçerlidir.
• Dindar bir kişinin savunabileceği mutlak ahlak, zina edenleri taşlamak, dinden dönenlere ölüm gibi şeyleri içerir.
• Din, bence, ilk ve temel olarak korku üzerine kuruludur.
• Dinler, insanların birbirlerini öldürmesi için en büyük bahanedir.
• Dinler, yeryüzündeki ahlaki ilerlemenin baş düşmanı olmuştur ve hâlâ da öyledir.
• Din, bir korku hastalığıdır ve insan ırkına anlatılmamış acıların kaynağıdır.
• Dünya'nın, korkunç, korkunç ve daha korkunç olduğu gerçeğiyle yüzleşmek, mutluluğun sırrıdır.
• Dünyayı mutlu etmek için gereken asıl şey zekadır.
• Dünyayı savaş tehlikesinden koruyacak tek bir yol vardır; dünya çapında yetkiye sahip olacak ve dünyada bütün silahların tekelini elinde bulunduracak bir tek otoritenin kurulması.
• Düşünce özgürlüğü lehindeki temel sav; bütün inançlarımızın kuşku götürür olmasıdır.
• Düşünürler arasında can düşmanımın aleyhimdeki konuşmasını felsefeden habersiz bir dostumun konuşmasına üstün tutarım.
• Düşüncelerim için ölmeyi göze almam, çünkü yanılıyor olabilirim.

E

• Eğer ben Dünya ve Mars arasında eliptik bir yörüngede güneşin etrafında dönen Çin seramiği bir çaydanlık olduğunu öne sürseydim ve bu çaydanlığın en güçlü teleskoplarımızla bile tespit edilemeyecek kadar küçük olduğunu ekleyecek kadar da dikkatli olsaydım, kimse bu görüşümün tersini kanıtlayamazdı. Ama devam edip de bu savımın yanlışlanamaz nitelikte oluşundan dolayı insan aklının ondan kuşku duymasının kabul edilemez bir küstahlık olacağını söyleseydim, herkes haklı olarak saçmaladığımı düşünürdü. Ancak, eğer böyle bir çaydanlığın varlığı eski kitaplarca onaylansaydı, her Pazar günü kilisede kutsal gerçeklik olarak öğretilseydi ve okullarda çocukların beynine kazınsaydı, onun varlığından kuşku duymak bir gariplik belirtisi olarak görülür ve o kuşkuyu duyan kişiye yakınçağda bir ruh doktoruyla ya da daha önceki çağlarda bir Engizisyon yargıcıyla bir randevu alınırdı.
• Eğer bir filozof olmak istiyorsanız, yalnızca eğitiminizin zaman ve mekanına ve anne-babalarınızın ve öğretmenlerinizin size söylediklerine dayanan inançlardan elinizden geldiğince kurtulmaya çalışmalısınız.
• Eğitim, özgür düşüncenin önündeki en büyük engellerden biri haline gelmiştir.
• Eğitimin amacının zihinsel özgürlük olduğu bir dünya isterdim. Gençlerin aklını, onları bütün hayatları boyunca nesnel kanıtların oklarından koruyacak olan bir zırhın içine sokmamalı. Dünyanın açık kalplere ve aydın insanlara ihtiyacı var ve bunu statik sistemlerle elde edemeyiz.
• Eleştirel düşünme yeteneği, “özgür bir insanın” en önemli özelliğidir.
• Erkeklerin çoğu kadınların etkisi altında kalmaktan korkarlar; fakat kendi şahsî tecrübelerimin ışığı altında söyleyebilirim ki bu pek aptalca bir korkudur. Bana öyle geliyor ki fizikî bakımdan olduğu kadar fikirsel bakımdan da erkek kadına ve kadın erkeğe muhtaçtır. Kendi yaşamlarım açısından konuşmak gerekirse, sevdiğim kadınlara çok şeyimi borçluyum ve şunu itiraf edebilirim ki onlar olmasaydı, son derece dar görüşlü bir insan olabilirdim.
  • Orijinali: Many men are afraid of being influenced by women, but as far as my experience goes, this is a foolish fear. It seems to me that men need women, and women need men, mentally as much as physically. For my part, I owe a great deal to women whom I have loved, and without them I should have been far more narrow-minded.
• Eğer bir kişi kendini bir şeye adadıysa, bu, o şeyin doğru olduğunu kanıtlamaz.
• Eğer bir şeyin doğru olduğunu iddia ediyorsanız, kanıtını da sunmalısınız.
• Eğer bir şüphecinin işi, yerleşik dogmaları çürütmekse, bu dogmatistlerin işi de onları kanıtlamaktır.
• Eğer her şeyin bir nedeni olması gerekiyorsa, o zaman Tanrı’nın da bir nedeni olmalıdır.
• Eğer Marx’ın teorileri doğru olsaydı, ben bir komünist olurdum. Ancak onların yanlış olduğunu düşünüyorum.
• Evren, kördür, ne iyilik bilir ne kötülük.

F

• Filozof olmak isteyen, saçmalıklardan korkmamalı.
• Faşizm, bir tür dini inançtır; insanları korku ve nefretle yönetir.
• Fanatiklik, dünyanın tehlikesidir ve her zaman olmuştur; dünyaya anlatılamaz zararlar vermiştir.
• Felsefenin amacı, “son derece basit” göründüğü için söylemeye değmez görünen bir şeyle başlamak ve “kimsenin inanmayacağı kadar” çarpıcı bir şeyle sona ermektir.
• Felsefenin işlevi, “kesin olanı değil” , “olası olanı” göstermektir.
• Felsefede, “belirli soruların kesin yanıtları” için değil, bu soruların “kendileri için” çalışılmalıdır; zira bu sorular “olası olabilecekler” hakkındaki tasarımımızı genişletir ve dogmatik kesinliği azaltır.

G

• Gizem hoşluk verir ama bilgisizliğe dayandığından bilimsel değildir.
• Galaksimizdeki küçük yıldızlardan birinin küçük gezegenlerinden biri olan dünya, felsefe için abartılmamalıdır.
• Gelenek, bilimin önündeki en büyük engeldir.
• Gerçeğin bir gölgesi bile, bir yanılsamadan daha iyidir.
• Güç arzusu, insan doğasının bir parçasıdır, ancak güç felsefeleri kesin bir anlamda deliliktir.
• Gençliğin enerjisini tüketmeden önce, acı ve neşenin insanları nasıl biçimlendirdiğini anlamak gerekir.
• Gerçek mutluluk, asla sahip olamayacağınız şeylerin yasını tutmak yerine, sahip olduklarınızın tadını çıkarmaktan gelir.
• Güzellik, hem matematikte hem de şiirde vardır; ama matematiğin güzelliği soğuk ve yüce bir güzelliktir, zayıf yanlarımıza hitap etmeyen bir güzellik.

Hiç kimse diğer insanların gizli erdemleri hakkında dedikodu yapmaz.

H

• Hiç kimse diğer insanların gizli erdemleri hakkında dedikodu yapmaz.
• Hayvanlardan farklı olarak insan, sonsuz sayıda arzuya sahiptir; hiçbir zaman tam olarak tatmin edilemez.
• Hayat, kurban değil suçlu olmak için verilen bir mücadeledir.
• Hatırladığım kadarıyla, kutsal kitaplarda zekayı öven tek bir kelime bile yoktur.
• Hayatla baş edebilmek için bir inanca ya da dine bağlanmaları gerektiğini düşünen insanlar bence korkaklık ediyorlar; aynı tavrı başka bir konuda gösterseler bu aşağılanacak bir durum olurdu. Fakat konu din olunca bu hayranlıkla karşılanıyor ama ben hangi konuda olursa olsun korkaklığa hayranlık duyamıyorum.
• Her şeyin bir nedeni olması gerektiğini düşünmek, mantıklı bir zorunluluk değildir.
• Her şeyin bir planı olduğu fikri, insanın kendini önemsemesinden kaynaklanır.
• Her akıllı insan, evrenin genişliği karşısında küçüklüğünü hisseder.
• Her insanın içinde hapsolmuş bir sanatçı vardır. Onu serbest bırakın, her yere neşe saçsın.
• Her iktidar iştahı doyumsuz bir iştahtır; her şeye gücü yetmek bile o iştahı tam doyurmaya yetmez.
• Hıristiyanlık dini, kiliselerinde örgütlendiği şekliyle, dünyadaki ahlaki ilerlemenin baş düşmanı olmuştur ve hâlâ da öyledir.
• Hıristiyanlık, ölümden ve evrenden korkmamak için nedenler sunar, ancak bunu yaparken cesaret erdemini yeterince öğretemez.

İnsanların düşünceleri çoğunlukla kendilerini huzurlu kılacak tarzda kurulmuştur. Çoğu insan için doğruluk ikincil bir öneme sahiptir.

İ

• İdealizm, kibirden kaynaklanır; dünyayı olduğu gibi görmektense, olduğunu hayal ettiğimiz gibi görürüz.
• İnsan ırkının büyük bir bölümünün Tanrı'ya inanmadığını ve buna karşın gözle görülür bir ceza da çekmediğini gözlemliyorum. Şayet bir Tanrı olsaydı, onun varlığından şüphe ediyorlar diye alınganlık edecek kadar huzursuz bir kibre kapılacağını hiç sanmıyorum.
• İnsanlar bilgisiz doğar, aptal değil; sadece eğitilerek aptal olurlar.
• İnsanların düşünceleri çoğunlukla kendilerini huzurlu kılacak tarzda kurulmuştur. Çoğu insan için doğruluk ikincil bir öneme sahiptir.
• Erkekler düşünmekten, yeryüzündeki her şeyden daha fazla; harap olmaktan hatta ölmekten bile daha fazla korkar. 
• İnsanlığın iki tür ahlak anlayışı vardır; Biri sözünü edip uygulamadığımız; diğeri, uygulayıp sözünü etmediğimiz.
• İnsan, varlıklar arasında kendisine has şu özelliğe sahiptir: insanın bazı arzuları “sonsuz biçimde” doyurulamaz ve bu yüzden cennette bile huzursuz kalacaktır.
• İnsan, kendi türünün tek ürünü değildir; evrende yalnız değiliz.
• İnsan, öldükten sonra bilincini kaybeder; benliğimden geriye hiçbir şey kalmayacak!
• İnsan, akıllı bir hayvandır – en azından bana öyle söylendi.
• İnsan, doğanın yarattığı nedenlerin ürünüdür; kökeni, büyümesi, umutları ve korkuları, hepsi “rastlantısal” atom dizilimlerinin sonucudur.
• İnsanın en büyük erdemi, doğruyu arama cesaretidir.
• İnsanlık tarihi, büyük ölçüde aptallığın bir kaydıdır.
• İki yetişkin arasında gönüllü olarak gerçekleşen bir ilişkiye, eğer kimseye zarar vermiyorsa, toplum müdahale etmemelidir.
• İmân, delil yokken inanmaktır; eğer delil varsa, kimse imândan söz edemez.
• İmânın erdem olduğu öğretisi, en büyük kötülüklerden biridir.
• İşte evren karşımızda duruyor ve hepsi bu.

K

• Kadınlar için evlilik, en yaygın geçim biçimidir ve kadınların maruz kaldığı istenmeyen seks miktarı, fahişelikten daha fazladır.
• Kanıt, inancın tek temelidir.
• Kanıt olmadan bir şeye inanmak, sadece cahillik değil, aynı zamanda ahlaki bir zaafiyettir.
• Kendi refahımızı, herkesin refahının güvence altına alınmasının dışında bir yolla güvence altına alamayız. Kendinizin mutlu olmasını diliyorsanız, başkalarının da mutlu olmasına rıza göstermek zorundasınız.
• Kederli birinin mutlu olmasını engelleyen şey, kendi mutsuzluğundan duyduğu gururdur.
• Kendimden emin olmak istiyorum, tıpkı insanların dini inançlarda olduğu gibi. Kesinliğin matematikte bulunma ihtimalinin daha yüksek olduğunu düşündüm.
• Kendi kanaatlerimizden şüphe etmek, entelektüel cesaretin bir işaretidir.
• Kutsal Kitap, gerçekten tuhaf bir yapıttır.
• Kıskançlık ve sahiplenme, sevgiyi öldürür.

M

• Mantık eğitimi almayanlar geçerliliği olmayan sonuçlar çıkarmaya eğilimlidirler.
• Marx’a itirazlarım iki türlüdür: biri, kafasının karışık olması; diğeri, düşüncesinin neredeyse tamamen nefretten ilham almasıdır.
• Marifetli bir yalancı, her zaman gerçeğin yalnızca bir kısmını söyler.
• Matematik, insanın en yüce yaratıcılığının bir ürünüdür.
• Mutluluğun sırrı, dünyanın korkunç bir yer olduğu gerçeğiyle yüzleşmektir.
• Mutluluğun sırrı şudur: İlgi alanlarınızın olabildiğince geniş olmasına izin verin ve sizi ilgilendiren şeylere ve kişilere karşı tepkilerinizin düşmanca değil, mümkün olduğunca dostça olmasına izin verin.
• Mutluluk, zihinsel bir disiplin gerektirir; tesadüfen gelmez.
• Modern toplumda boş zaman, zenginler için bir lüks, yoksullar için ise bir hayaldir.
• Modern toplumun en büyük sorunu, insanların ne istediklerini bilmemeleridir.

N

• Ne kadar çok bilirseniz, o kadar az emin olursunuz.
• Newton, bir su aygırından çok daha küçüktü, ancak bu onu daha az değerli kılmaz.
• Neden düşünmeden önce inanırız? Çünkü inanç duygudan kaynaklanır ve mantık duygularımızı çürütmeye çalışır; oysa çoğu insan bu yükü taşımak istemez.
• Neden Hıristiyan değilim? Çünkü cehenneme inanmak, gerçekten insancıl olan biri için mümkün değildir.
• Ne kadar büyük olduğumuzu düşünmemize gerek yok; evrende güneş sistemimiz önemsiz bir nokta, gezegenimiz ise o noktanın mikroskobik bir lekesidir.
• Ne yazık ki çoğu insan daha önce mutlu olduğunu ancak mutsuzluğa düştüğü zaman anlıyor.

O

• Olayların geçmişte olduğu gibi olmadığını kanıtlamanın bir yolu yoktur; dünya beş dakika önce, öncesiz bir hafızayla birlikte varolmaya başlamış olabilir.
• Otoriteye saygı, genellikle yararlıdır, çünkü ortalama bir insanın görüşleri, kendi kendine düşünseydi çok daha aptalca olurdu.
• Oraya vardığımda çok neşelenmiştim, benim bilgilerimi yazan gardiyan bana dinimi sordu ve ben onu 'Agnostik' olarak yanıtladım. Nasıl hecelendiğini sordu ve bir iç çekerek 'Evet, pek çok din var ama öyle sanıyorum ki hepsi de aynı Tanrı’ya tapıyorlar.' dedi. Bu başımdan geçen olay beni bir hafta boyunca neşeli tuttu.
  • İlk defa cezaevine girişini anlatırken

Ö

• Özgürlük, hem başlı başına hem de diğer iyiliklerle ilişkisi bakımından, siyasi ve ekonomik koşulların sağlayabileceği en iyi şeydir.
• Öz-saygı, insanı düşmanının elinde bile alçalmaktan alıkoyar ve dünya ona karşı bile olsa haklı olabileceğini hissettirme gücüne sahiptir.
• Ölümlü olmak yeterince vahşi bir gerçektir; ama bu gerçekle yüzleşmek, insanın büyüklüğünün bir koşuludur.
• Ölümsüzlüğe inancın, ölüm karşısındaki cesareti azalttığını düşünürüm; çünkü cesaret bulmak için daha az insancıl bir şeye ihtiyaç duyulmaktadır.
• Önyargılı olmak, düşünmekten kaçınmanın en kolay yoludur.
• Önyargının ve zalimliğin asıl kaynağı korkudur. Korkunun üstesinden gelmek bilgeliğin ilk adımıdır.

S

• “Sahip olmaya” odaklanmak, insanların özgür ve asil yaşamasını engelleyen en büyük etkendir.
• Sarhoşluk, geçici bir intihardır.
• Sanayi Devrimi'nden bu yana, insanlık doğayla savaş halindedir.
• Savaş, korkunun çocuğudur.
• Saygınlık, düzen ve rutin: modern endüstri toplumunun demir gibi katı disiplini.
• Sevgi bilgeliktir, nefret ise aptalcadır.
• Sevgi, insanın yalnızlığını iyileştiren tek şeydir.
• Sevgiyi küçümseyenler, hayatı da küçümserler.
• "Sonu iyi olan her şey iyidir" ; eğer hayatta kalan son insan olsaydım, mezar taşıma yazacağım kitabe bu olurdu.
• Siyasi açıdan mühim olan istek nedir? Güç sevgisi, kibir, hırs; ama bunların üzerinde yer alan ve hepsini geride bırakan şey güç sevgisidir.
• Sokrates, stoalıların tarihi boyunca en önde gelen azizi idi.

Ş

• Şüphecilik ile dogmatizm arasında doğru denge, eğitimin üretmesi gereken şeydir.
• Şüphecilerin en büyük erdemi, neyin bilindiğini ve neyin bilinmediğini açıkça birbirinden ayırabilmesidir.
• Şüpheci, dogmacının sahip olduğu kesinlik zevkinden yoksun olduğu için ona acınır; ama bu acıma yanlıştır; kesinlik çoğunlukla "yanılsamadan" ibarettir.
• Şüphe ile yaşamayı öğrenmek, filozofun temel erdemidir.

T

• Tanrı'nın var olmadığını kanıtlayamam; tıpkı Olimpos tanrılarının var olmadığını kanıtlayamadığım gibi. Ama hiçbiri diğerinden daha olası değildir.
• Tanrı fikri, eski Doğu despotizmlerinden türetilmiş bir kavramdır.
• Tanrı kavramı, özgür insanlara layık olmayan bir kavramdır.
• Tanrı’nın varlığını kanıtlamak mümkün olmadığı gibi, yokluğunu kanıtlamak da mümkün değildir.
• Tanrı’nın varlığı, mantıksal olarak imkânsız değildir, ancak son derece olasılık dışıdır.
• Tek bir kişinin bile acı çekmesi, tüm evrenin anlamını sorgulatmaya yeter.
• Teknik bilgi, insanlığın en büyük kazanımıdır, ancak aynı zamanda en büyük tehlikesidir.
• Tevazu, bilgeliğin başlangıcıdır.
• Tutkuyla benimsenen görüşler, her zaman iyi bir gerekçeye dayanmayan görüşlerdir; tutku, sahiplerinin akılcı kanaatten ne denli yoksun olduğunun ölçüsüdür.
• Tarihsel bakımdan İsa'nın yaşamış olup olmadığı tamamıyla belirsizdir.

U

• Ulaşılacak her bilgiye bilimsel yöntemlerle ulaşmak gerekir; bilimce bulgulanamayacak şeyleri insanlar bilemez.
• Umarım bir gün insanlık, savaş olmadan yaşayabileceğini öğrenir.
• Uygarlık ilerleme kaydettikçe, yok olma tehlikesi de artar.

Yukarıdaki orantı ara sıra işe yarar.

Ü

• Üç tutku, sade ama bunaltıcı güçte, hayatıma hükmetmiştir: sevgi özlemi, bilgi arayışı ve insanlığın acısına katlanamayan sonsuz merhamet.

Y

• Yukarıdaki orantı ara sıra işe yarar.
  • 1+1=2 olduğunu kanıtladıktan sonraki yorumu.
• Yaşam boyunca bir şeyin sevgisini duymuş olanlar için o şeyin yitirilmesi hayatın anlamını da beraberinde götürür.
• Yalnızca düşüncede insan bir Tanrı’dır; eylemde ve arzuda, koşulların kölesiyiz.
• Yanılgı, hayal görmekten farklıdır; hayal görmek bir gerçektir, hata ise ona dayanan bir yargıdır.
• Yaşadığımız yüzyılın en büyük yeniliği, otoritelerin önyargılarını uygulama gücünün artmış olmasıdır.

Z

• Zamanın önemsizliğini anlamak bilgeliğin kapısıdır.
• Zulümle iyi vicdan sahibi olmak, ahlakçıların en büyük zevkidir; cehennemi de bu yüzden icat ettiler!
• Zekâ, yaratıcı bir güçten ziyade uyum sağlayıcı ve denetleyici bir güçtür.
• Zorunluluk, eğilimleri, iradeyi ve hakkı yönetir.