Ziya Gökalp

Vikisöz sitesinden
Şuraya atla: kullan, ara
Ziya Gökalp
Ziya Gökalp.jpg
Özellikle milliyetçilik ve Türkçülük üzerine kaleme aldığı eserleri ile ünlenmiştir.
Doğumu
23 Mart 1876
Diyarbakır, Türkiye
Ölümü
25 Ekim 1924
İstanbul, Türkiye


Ziya Gökalp (23 Mart 1876 - 25 Ekim 1924), Türk yazar, şair, toplumbilimci ve ideolog.

  • Ben, sen yokuz, biz varız,
    Hem Ogan, hem kullarız
    "Biz" demek, "bir" demektir,
    Ben, sen ona taparız![1]
  • Türk hiç geriye gitmez, Türk irtica'ı bilmez,
    Lâkin büyük kalbinden altun devri silmez![2]
  • Türklerle Kürtler bin senelik müşterek din, müşterek tarih, müşterek bir coğrafya neticesi hem maddi, hem manevi bir surette birleşmişlerdir. Bugün ise müşterek düşmanlar, müşterek tehlikeler karşısında bulunuyorlar. Bu tehlikelerden ancak müşterek bir azim ile kurtulabilirler. O halde büyük bir kanaatle diyebiliriz ki bu iki milletin birbirini sevmesi her iki taraf için hem dinî hem siyasi bir fariziyedir. Kürtleri sevmeyen bir Türk varsa Türk değildir, Türkleri sevmeyen bir Kürt varsa Kürt değildir.[3]
  • Ümit, benim ruhumun zarurî ihtiyaçlarındandır. Bir nebat nasıl gıdasız, havasız ve ziyasız duramazsa, benim ruhum da ümitsiz yaşayamaz.[4]
  • Düşünmek ve söylemek kolay, fakat yaşamak, hele başarı ile sonuçlandırmak çok zordur.
  • Felsefe, bilime aykırı hüküm çıkarmaz.
  • Sakın hakkım var deme.
    Hak yok, vazife vardır!...
  • Vatan ne Türkiye'dir Türklere, ne Türkistan,
    Vatan tek ve müebbettir: Turan...
  • Düşmanın ülkesi viran olacak,
    Türkiye büyüyüp "Turan" olacak.
  • Aruz sizin olsun , hece bizimdir.Halkın söylediği Türkçe bizimdir.
  • Milletim Çok Yaşa! (Osmanlı İmparatorluğu döneminde İdadi Mülkiye'de öğrencilere "Padişahım çok yaşa!" dedirtilirdi. Gökalp, bunu reddederek "Milletim çok yaşa!" demiş ve bu nedenle okuldan ayrılmak zorunda kalmıştır.)
  • Türklük, hem mefkurem, hem de kanımdır:
    Sırtımdan alınmaz, çünkü kürk değil!
    Türklük hadimine 'Türk değil! ' diyen
    Soyca Türk olsa da 'piçtir', Türk değil! (Vatan haini Ali Kemâl'in Ziya Gökalp'ı Türk olmamakla itham eden yazısına Ziya Gökalp bu sözlerle karşılık vermiştir.)
  • Başka dile uymaz annenin sesi,
    Her sözün ararsan vardır Türkçesi!
  • Vatan ne Türkiyedir Türklere, ne Türkistan
    Vatan, büyük ve müebbet bir ülkedir: Turan!
  • Türklüğün vicdanı bir;
    Dîni bir, vatanı bir;
    Fakat hepsi ayrılır
    Olmazsa lisanı bir.
  • Türk milletindenim, İslam ümmetindenim, Garb medeniyetindenim.
  • Deme bana Oğuz, Kayı, Osmanlı;
    Türk'üm, bu ad her unvandan üstündür...
    Yoktur Özbek, Nogay, Kırgız, Kazanlı,
    Türk milleti bir bölünmez bütündür...
  • Herkesten, yaptığı iş ne olursa olsun, vecidli bir dini zihniyet içinde olmasını isterseniz, bunun ferdi ve içtimai (sosyal) sonuçları, ikiyüzlülük, dini riyakârlık ve istismarcılıktır.
  • Felsefe, bilime aykırı hüküm çıkarmaz.
  • Düşmanın ülkesi viran olacak,
    Türkiye büyüyüp Turan olacak.
  • Durma düşman durma, gücünü artır,
    Türklüğün başına hakaret yağdır.
    Uyuyan bir kavme bu felaket azdır,
    Vur eski kölesi utandır onu,
    Bırakma uyusun, uyandır onu!
  • Kanıtlar, Diyarbakır halkının aslında Türk olduğunu göstermektedir. Ayrıca atalarımın birkaç kuşak önce Türk bölgesi olan Çermik’ten göç ettiklerini, dolayısıyla ırkımın Türk olduğunu öğrendim. Ancak atalarımın Kürt ya da Arap bölgelerinden gelmiş olduklarını öğrenmiş olsaydım da Türk olduğumu söylemekte tereddüt etmezdim. Zira sosyolojik çalışmalarımdan öğrendiğim şudur ki, milliyetçilik ırka değil, yalnızca terbiyeye dayanır.[5]

Kaynakça[değiştir]

Konuyla ilgili diğer Wikimedia sayfaları:

Vikikaynak'ta Ziya Gökalp ile ilgili belge kayıtları bulunmaktadır.

Vikipedi'de Ziya Gökalp ile ilgili ansiklopedik bilgi bulunmaktadır.

  1. Şiirler ve Halk Masalları, Türk Tarih Kurumu Basımevi, s. 102
  2. Ziya Gökalp Külliyatı, Cilt: 1, Türk Tarih Kurumu Basımevi, 1952, s. 276
  3. Küçük Mecmua, Müdafaa-i Hukuk Yayinları, s. 19
  4. Göksel, Ali Nüzhet, Ziya Gökalp ve Çınaraltı, 1939, s. 57
  5. Yıldırım, Ayşe, ZİYA GÖKALP’TE TOPLUMSAL DEĞİŞME: “KÜLTÜR-UYARLIK TEZİ”, Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt 5, Sayı 9, 2013 Güz, s.4