Jeremy Bentham

Vikisöz sitesinden
Şuraya atla: kullan, ara
En yüksek sayıdakilerin en yüksek mutluluğu ahlak ve yasamanın kurulumundadır.

Kaynaklı[değiştir]

  • Herhangi bir eylemde görülebileceği gibi mizacın doğası iki duruma bağlıdır: 1. Eyleme ilişkin açık eğilim. 2. Bunu doğuran güdünün doğası. Bu bağlılık, güdünün doğası gereği farklı kurallara tabidir. Bunlar belirlendiğinde sanırım gerçekleştirilecek eyleme ilişkin açık eğilim, çoğunlukla olduğu gibi, gerçek eğilimle aynı olacaktır.
    Eylemin eğilimi iyi ise, güdüsü de bencil ise: bu durumda güdü her iki tarafta da bir sonuca neden olmaz. İyi bir mizacın göstergesi değildir ama kötü bir mizaca da işaret etmez.[1]
  • Yetişkin bir at ya da köpek, ussal kapasitesi ve iletişim yetileri bakımından, bir günlük, bir haftalık, hatta bir aylık bir bebekle kıyaslanamayacak kadar gelişmiştir. Kaldı ki öyle olmadığını farz edelim, bunun ne önemi olurdu? Asıl soru, ‘akıl yürütebiliyorlar mı’ ya da ‘konuşabiliyorlar mı’ değil, “acı çekebiliyorlar mı’ sorusudur. [2]
  • Doğa, insanoğlunu iki egemen efendinin buyruğu altına sokmuştur: acının ve zevkin. Ne yapmamız gerektiği hakkında tek söz sahibi bu ikisidir.[2]
  • Hem ilke olarak hem de uygulamada, doğru yolda ve yanlış olanda, insan niteliklerinin en ender bulunanı tutarlılıktır.[2]

Kaynaksız[değiştir]

  • Diğer her şey için geçerli olan mizaç için de geçerlidir. Etkilerine göre iyi veya kötü olarak nitelendirilirler; etkilerine bağlı olarak toplumun mutluluğunu artırır veya azaltırlar. Bir insanın mizacı iki bakış açısından değerlendirilebilir: Ya kendi mutluluğu ya da diğerlerinin mutluluğu üzerindeki etkilerine göre. Bu iki açıdan bakıldığında ya da iki açıdan herhangi biri seçildiğinde ya iyi olarak nitelenir ya kötü ya da apaçık durumlarda bozuk.
  • Elini yıldızlara uzatan insan ayağının dibindeki çiçekleri çoğu zaman unutur.


Dış bağlantılar[değiştir]


Kaynakça[değiştir]

  1. Benthamiana, ed. John Hill Burton, Edinburgh, William Tait, 1843
  2. 2,0 2,1 2,2 Jeremy Bentham, The Principles of Morals and Legislation (1789)
Wikipedia-logo-v2.svg
Jeremy Bentham ile ilgili daha fazla bilgiye Vikipedi'den ulaşabilirsiniz.