Theodor Adorno

Vikisöz, özgür söz dizini
(Thedor Wiesengrund Adorno sayfasından yönlendirildi)
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Theodor Adorno
Adorno.jpg
Doğum tarihi 11 Eylül 1903
Doğum yeri Frankfurt am Main
Ölüm tarihi 6 Ağustos 1969
Ölüm yeri Visp
Wikipedia-logo-v2.svg Vikipedi maddesi
Notification-icon-Wikidata-logo.svg Vikiveri öğesi
Auschwitz'den sonra artık şiir yazılamaz.

Theodor Ludwig Wiesengrund Adorno (11 Eylül 1903 – 6 Ağustos 1969), Yahudi asıllı Alman sosyolog, filozof, müzikolog ve besteci.

  • Auschwitz'den sonra artık şiir yazılamaz.[1]
  • Auschwitz, bir insan mezbahaya bakıp "ama onlar hayvan" dediği zaman başlar.[2]
  • Baskı belli bir yoğunlukta, sürekli olursa mazlumun tek kurtuluşu zalime, cellada aşık olmak olur.
  • Burjuvazi hoşgörülüdür oysa: İnsanları oldukları gibi sever, çünkü onların olabileceklerinden nefret etmektedir.
  • Özgürlük hiçbir zaman verili değildir, her zaman tehdit altındadır. Mutlak belirlilik, her defasında da, özgürlük yoksunluğudur.
  • Yanlış yaşam doğru yaşanamaz.
  • Gerçeküstücülük, nesnelliğin insanlardan esirgediklerini geri toplamaktır.
  • Gözümüzdeki kıymık en iyi büyüteçtir.
  • Günümüzde insanın evindeyken kendini evinde hissetmemesi bir ahlak sorunudur.
  • Hediye vermenin yozlaştığını, o iç karartıcı icattan; "hediyelik eşya" diye üretilen şeylerden anlayabiliriz.
  • Hızla giden arabanın içinden gördüğü şeyi kaydetmez göz, çünkü; silinen manzara da kendi taşıdığından fazla iz bırakmaz.
  • Muhakemenin gücü benliğin tutarlığıyla ölçülür.
  • Sadece sevgiye tutunacak gücü olan yaşar.
  • Sağlık mı? Sağlık aptal olduktan sonra ne işe yarar?
  • Tek sorumlu davranış biçimi şu olabilir: kendi bireysel varoluşumuzu bir ideolojiye dönüştürmekten kaçınmak ve özel yaşamımızı da en alçakgönüllü, en iddiasız ve en gürültüsüz biçimde sürdürmek -ama artık iyi yetişmiş olmanın bir gereği olarak değil, bu cehennemde hala soluyabilecek havayı bulabiliyor olmanın utancından ötürü.
  • Sanatın bugünkü görevi, düzene kaos getirmektir.
  • Antisemitizm "Yahudiler hakkındaki söylentidir".
  • Auschwitz'in bir daha olmaması talebi, öncelikle eğitime yönelik olmalıdır. Bu, diğerlerine göre o kadar önceliklidir ki, buna sebep sunmak bir yana, sebep sunmamam gerektiğini düşünüyorum.
  • Sanat daha önce yapılmamış olanı ister, fakat sanatın olduğu her şey daha önce yapılmıştı.
  • Eğer hayatın anlamı olsaydı, onda anlam aranmazdı.
  • Kendi kendini bile anlamayan düşünceler; sadece onlar gerçektir.
  • Her sanat yapıtı işlenmemiş bir suçtur.
  • Diyalektik düşünce, mantığın zorbalığından yine onun kendi araçlarını kullanarak kurtulma çabasıdır.
  • Bilginin iktidarla ilişkisi sadece uşaklıkla değil, hakikatle de ilgilidir. Çoğu bilgi eğer güçler ilişkisiyle orantılı değilse, biçimsel açıdan ne kadar doğru olursa olsun geçersizdir.
  • Seyredilen nesnenin dışındaki her şeye karşı aldırışsızlıkla hatta küçümsemeyle dolu olmayan bakışın güzelliğe erişmesi imkansızdır. Ve varolanın hakkını verebilen de sadece karasevdadır.
  • Cinsel ahlakın ilk ve tek ilkesi: Suçlayan her zaman suçludur.
  • Bugün inceliğin bireydeki sahici ilkesi,hakkında konuşmayı sahiden reddettiği şeyde saklıdır.
  • Umutsuzluğun egemen olduğu yerde, sorumlu bir biçime uygulanabilecek tek felsefe, her şeyi, kurtarılmanın, bağışlanmanın açısından görme çabasıdır.
  • Yarım anlaşılan, kültürün, yarım yaşanan, hayatın düşmanıdır.
  • Mazlumların şahaneleştirilip yüceltilmesi, onları mazlumlaştıran sistemin yüceltilmesinden başka bir şey değildir.
  • Artık bir vatanı olmayan bir adam icin, yazmak yaşamak için bir yer haline gelir.
  • Çocuğun başını ve hayvanın sırtını kayıtsızca okşamanın anlamı şudur: Bu el yok edebilir.

Teori ve Pratik Üzerine[değiştir]

Max Horkheimer: "Mutluluk, artık hayvanlıktan çıkmış olanın bakış açısından görülen bir hayvanlık hali olabilir."
Theodor Adorno: "Mutluluğun ne olduğunu hayvanlardan öğrenebilirdik."
Max Horkheimer: "Refleksiyon düzeyinde, bir hayvanın durumuna ulaşmak; özgürlük budur. Özgürlük çalışmak zorunda olmamak demektir."
Theodor Adorno: "Felsefe, özgürlüğün insanın uğraşmak istediği şeyi seçebilmesi, kötü olan her şeyin kendi eseri olduğunu kabullenebilmesi olduğunu söyler hep." [3]

Ayrıca bakınız[değiştir]

Kaynak[değiştir]

  1. Israel W. Charny, Psychotherapy for a Democratic Mind, s. 339
  2. goodreads.com
  3. Theodor W. Adorno - Max Horkheimer - Teori ve Pratik Üzerine

Konuyla ilgili diğer Wikimedia sayfaları:

Commons'da Theodor Adorno ile ilgili çoklu ortam dosyaları bulunmaktadır.

Vikipedi'de Theodor Adorno ile ilgili ansiklopedik bilgi bulunmaktadır.