Görmek
Görmek (Portekizce: Ensaio sobre a lucidez), José Saramago’nun 2004 yılında yayımladığı ve 1995 tarihli romanı Körlükün devamı niteliğindeki politik alegorik bir romandır. Bu kez bir salgın değil, bir seçim gününde yaşanan kitlesel “beyaz oy” tepkisi üzerinden toplumun, siyasetin ve iktidarın sorgulandığı bir anlatı sunar. Yazar, bireysel bilinçlenmenin sistemsel körlükle nasıl çatıştığını etkileyici bir biçimde işler.
Söz
[düzenle]- Görmek, yalnız gözle değil, vicdanla da mümkündür.
- — José Saramago, Görmek (2004)
Konu
[düzenle]Görmek, isimsiz bir ülkede seçim günü halkın büyük çoğunluğunun oy pusulalarına boş veya geçerli olmayan “beyaz oy” kullanmasıyla başlar. Bu beklenmedik sivil itaatsizlik karşısında hükümet paniğe kapılır, durumu "terör tehdidi" olarak nitelendirir ve olağanüstü önlemler alır. Soruşturmanın merkezine, bir önceki salgın sırasında kör olmayan tek kişi olan doktorun eşi yerleştirilir. Roman, demokrasinin kırılganlığı, iktidarın tahammülsüzlüğü ve bireyin etik duruşu üzerine derin bir sistem eleştirisidir.