"Zazaca atasözleri" sayfasının sürümleri arasındaki fark

Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
k
yazım düzeltme, değiştirildi: birşey → bir şey (2) AWB ile
(dz.)
k (yazım düzeltme, değiştirildi: birşey → bir şey (2) AWB ile)
- Çıtiri bi ke herê ma zıra.
 
==D==
 
'''Dirbetin bi dirbeta xo zaneno'''
- Feqirêni ayv niya, xızanêni ayva.
 
==G==
 
'''Goştê luye ne helal o, ne heram o.'''
- Gılê çü ke mısnara cı, yeno rae.
 
==H==
 
'''Hewalon a bigêr, bur la wertaxî mekire.'''
- Jü hêra Balabanıji biya, vato " ez ağawo"
 
==K==
 
'''Kij pê bermi ben pîl.'''
- Kırmancê (zazaê) ma nê dênê xo danê, nê ki yinkar kenê.
 
==L==
 
'''Lojine ke tira dû bêro tede şêlik esto.'''(mintiqa Daraheni/Kawar)
- Lıngê xo estê pêser, reqesneno.
 
==M==
 
'''Merdim pîr beno, zerrî pîr nêbena.'''(mintiqa Daraheni/Kawar)
- Mıra mevinê, Heqê xora bıvinê.
 
==N==
 
'''Nevret Û heskerdij zone ra vejiyase o vakt govde giratî.''' (Mintiqa Darahenî /Kawar)
- Wertê mianê hermuno xo to hen zona ke musoneo.
 
==P==
 
'''Paşt diyena merdim cumerd.'''
- Qısmetê to ke çıko, qoçıka tode u vejino.
 
==R==
 
'''Raştîye kalme wo Misrî ya.'''
- Rıskê xo kemer ra vezeno.
 
==S==
 
'''Semêd yow palûnê herîya, howt bacûnaxûn xwi eşt awk..."Mintiqa: Az, Cewlîg.'''
- Şiya mıra terseno.
 
==T==
 
'''Ters, zê dimişkil o.'''
 
==Û==
==V==
 
'''Vitevatê cînêke nê yê camêrdî merdim kişeno.''' (mintiqa Daraheni/Kawar)
 
- Zuy vato, " pola to cen na dina ra fetelnen", vato "tı mı dera yaki niya".
 
 
*Samanı ateşe verdi, rüzgarın önüne geçti.
**'''Adir Verda simerî ho da vere vayî.'''
 
*Ateş iyi de külü olmasa.
**'''Adir veş o la vel nebo.'''
 
*Hafif akıl ağır yüktür.
**'''Aklo sivil baro giran o.'''
 
*Delinin değirmeni kendi kendine çalışır.
**'''Areyé gejî bi ho géreno.'''
 
*Elekle su toplanmaz.
**'''Awe bi pircina néna aré kerdiş.'''
 
*Başı aşan su; ha bir karış olmuş, ha dört parmak.
**'''Awa seré serî çi qarişék çi çar giştî.'''
 
*Akıl, altın taça benzer, herkesinbaşında olmaz.
**'''Akil taça zerrîn a herkes sare d’çîn a.'''
 
*Bahtı tahta değişmem.
**'''Bext nêdana bi text.'''
*Donsuz dolaş fakat boynunu zalimlerin önünde eğme
**'''Bextê romî nîyo. Bextê romî çîn o. Bê tumanî bigêre, milê xo verî zalimî de çewt meke.'''
 
*Elini bıraktı, ayağı ile ardına düştü.
**'''Bi destî verda, bi lingî dima gêra.'''
 
*Dünyaya danış, aklına göre yap.
**'''Bi dinya bişêwire, bi aqilê xo bike.'''
 
*Sorma ile insan Tanrının evine kadar gider.
**'''Bi pers merdim şino keyeyê Homayî.'''
 
*Keşke ile eller saç örgüsü demetine yetişmez.
**'''Bi werrekna dest nêreseno gileyê gijîkî.'''
 
*Adam gibi çalış, aslan gibi ye.
**'''Bixebitye sey merdiman, biwere sey şêran.'''
 
*Gelin atın üzeride gelir. Ancak kime kısmet olacağını kimse bilmez.
'''Bize çi qas zî dizdek a bê teke a roje vîst û yew adar a vewre eşta vila dare, şand nêmend hemtî.. veyvek serê estore de ya kes nêzaneno nêsibê kamî ya'''
 
**''Mangaya ma bi gay a, bela nîya geda ya.'''
 
*Sidik ilacına gitti kabız oldu.
'''Şi dermanê mîze gî rê esîrî'''
 
*İyi at olsun da varsın nalı olmasın.
'''Wa estore pêşeng ba wa bê nal ba'''
 
*Muradımız olsun da, ister taştan olsun.
*Korku, akrep gibidir.
**'''Ters, zê dimişkil o.'''
 
*Utanma olmasaydı şeytanlık kanatlanırdı.
**'''Şarmî nibên se pêl nîyên şetuney a.'''
 
*Evrenin sahibi siyah ile beyazdır.
**'''Wûhar eywun sîya sipî.'''
 
*Arkadaşınla ye, gez ama onunla ortaklık yapma.
**'''Hewalon a bigêr, bur la wertaxî mekire.'''
 
*Kadın isterse; erkeğini vezir yapar, istemese rezil eder.
**'''Cinîya ke biwaz; merde xo kena vezîr, nêwaz kena rezil'''.
 
*Kurt, sisli günü kollar.
**'''Cinavir, rueja mijin paven.'''
 
*Çocuklar ağlayarak büyür.
**'''Kij pê bermi ben pîl.'''
*Gül için dört dikeni göğsüne atmaya katlanır.
**'''Kê hatîr gula, çar teli kena pistun xwi.'''
 
*Beceriksiz kadın çıkrık, beceriksiz rençber ise orak değiştirir.
**'''Cinîya hirab reşta bedilnena, mişag hirab se vaşturî bedilnen.'''
 
*Evlilik dar ayakabı gibidir.
**'''Zevaj sol teng o.'''
*At adımına göre değil süvarîsine göre koşar.
**'''Astor bi goreye gama ho ne, bi goreye espare ho remena.'''
 
*Bülbülü altın kafese koymuşlar. Demiş: “Ah vatan, ah vatan!”
**'''Bilbil kerd kefesa zerîn yi hunc vatên: “Ah vaten, vah vaten!”'''
 
**'''Şahîdê luye, boça luye ya.'''
 
*Okumak avlamaktır, yazmak kayıttır.
**'''Vendiş seyd o, nuştiş keyd o.'''
 
*Doğru duvar yıkılmaz.
**'''Diyes raşt ne şîyen ve.'''
 
*Sırt, yiğit olana verilir.
**'''Paşt diyena merdim cumerd.'''
 
*Ev alma komşu al
**'''Kîye megir cîrûn bigîr.'''
 
*Durgun su kokar.
**'''Ava vinertî bûy duna.'''
 
*Köpek ölürse kurta bayram olur.
*'''Kutik bimiro vergan re roşan beno.'''
 
*Nevret ve sevgi dilden cıkınca vücut bulur.
**'''Nevret Û heskerdij zone ra vejiyase o vakt govde giratî.'''
*'''Eke kutik merdiman ho bigêro, apê ho verg, halê ho luy hesibneno.'''
 
*Elin çocukları büyür akıl alır, bizimkiler ise büyür deli ve yaramaz olur.
**'''Tûtanê şar pîl beni akil gen , ena ma pîl beni gej û har benî.'''
 
*Bahçene komşun ağacını ekerse komşunun çocukları bahçeni sahiplenir.
**'''Eke dara ho cîrane ho rê da ronayiş; kijê ey dar rê zî bahçe rê zî vayîr vecyene.'''
 
*Baca tüten evde huzur vardır.
*'''Cînî tehta camerdî ya, evlad zî tehta cînî yo.'''
 
*'''Lojine ke tira dû bêro tede şêlik esto.'''
 
*'''Merdim pîr beno, zerrî pîr nêbena.'''
 
*İyi komşu akşam yemeğini bir tabak fazla yapar.
**'''Cîrano baş, şamîya ho tebahêk zede keno.'''
 
*Yük eşeğin yanına gitmez, eşek yükün yanına gider.
**'''Bar nişin vere her, her şin vere bari.'''
 
**'''Leyîra kergi nêbena verdegi.'''
 
**'''Cîran u merdimane ho re henda sazkerdişe yev cemaatî deyndayohî; akile inan henda akilê herî yo.'''
 
**'''Homa , hevalê heqîya yo.'''
**'''Zerec dişmenê qewmê xo ya.'''
 
**'''Zerec dişmenê qewmê xo ya.'''
 
**'''Şahidê luye dimê luye.'''
 
**'''Heş ke pîr bi, luyî pê kay kenê.'''
 
**'''Şêrî şîy, luyî bi lekanan gêrenê!'''
 
**'''Goştê luye ne helal o, ne heram o.'''
 
**'''Ga mireno çerme maneno, merdim mireno name maneno.'''
 
**'''Raştîye kalme wo Misrî ya.
 
**'''Dişmenê bavan, nébeno dostê lawan.'''
 
*Su bulanmadan durulmaz.
**'''Heta leyl ''[lêl]'' mebo, zelal nêbena.'''
 
*Büyüklerimiz her zaman güzel konuşur.
**'''E veinan ma her tim/her veht hoyl heber dayene.'''
 
*Yüklü eşek yedi kez sudan geçer yüksüz bir kere dahi girmez.
**'''Her bi bar hevt ray awk ra vîyereno la bê bar yew ray nêvîyereno.'''
[[Dosya:Water drop on a leaf.jpg|thumb|right|200px|Göz yaşlarından akıl al.]]
*Göz yaşlarından akıl al.
**'''Hesirê çiman ra aqil bigire.'''
 
*İyi bir kadın, kızını seversen yetişir.
**'''Eke heskerdiş bibo keynekî rindê de resenî cînîyan.'''
 
*7 Martta melekler geldi (indi) baharı bağırdılar söylediler.
**'''Hevt adarî de melegî ameyê var vatê û qêrayê, visarî.'''
 
*Günü gelmeden tavuk yumurtasını kırmaz.
**'''Heta ke roje denêbîyo, kerg hakê xo nêşiknena.'''
*Büyüklerimiz bir şey diyorsa bir şey biliyorda diyordur.
 
*Büyüklerimiz birşey diyorsa birşey biliyorda diyordur.
**'''Ê verînan ma eke çî ke vanê, zanenê ke vanê.'''
 
*Çokça göz yaşları soruna yol açar.
**'''Çimê hesirinî zaf, rayerê xeripnayan akerdêne.'''
 
* Kimseye iyi deme, kötü çıkar mahçup olursun.
**'''Keseki rê mevac rındo, ar vıcêno ke xod şıkêno.'''
 
*Akıl para ile satın alınmaz.
**'''Akıl ebe perura neroşûno.'''
*At, tayını tanır.
**'''Astor mayine xo şılasneno.'''
 
*Sessiz akan sudan kork.
**'''Ave ki bi veng sona cıra biterse.'''
 
*Süreklilik göstererek akan su kir tutmaz.
**'''Ava ke şonaye lıim ni tepşena.'''
 
*Akan su akacağı kulvarı da aşındırır.
**'''Ava ke şına, sopa ho zi roternena.'''
 
*Köpek et yemeye alışmışsa kuru ekmek yemez.
**'''Kutik bumusa gostî Nan vuşk nêvena.'''
 
*Kapta ''[Sürahide]'' kalan su zamanla normal su tadını yitirir.
 
*Eşek ne bilir yonca yemesini.
**'''Her çı zano venca buro.'''
 
 
*Zalim zulümle yola gelir.
**'''Zalım ebe zulım'a yeno rae.'''
 
*Ağır taş yerinden oynatılamaz.
**'''Siya grane hurenda xo ra nê luvena.'''
 
*Kucağında olsun, varsın çuvalın üstü olsun.
**'''Va vırar de bo va serê xırar de bo.'''
*Yılanın yavrusu zehirsiz olmaz.
**'''Leyrekê mari bê zıyêr nê beno.'''
 
*Sabah güneşinde faydalanmazsan akşam güneşinin faydası yoktur.
**'''Eka tîja ser sivayî ra feyde nêgirevt, tîja shanî ra feyde chîn o.'''
 
*Aç kuşa yılan su verir.
**'''Mîrchika têshan rê mar zî avo ano.'''
 
*Köpeğin kuyruğunu kalıba sokmuşlar, bin yıl sonra çıkarmışlar yine köpek kuyruğuymuş.
**'''Dımê kutik eştto kalıb, hazar serre kalıbra vetto, eyne dımê kutika'''
 
*Nalbantlar atları nallarken dere kenarında kaplumbağalar da ayaklarını kaldırırmış.
**'''Nalbendon astori nalnen kesoniz ver deridi penci hu kerdin berz.'''
 
*Babanın dostu lafları, oğlunun miras.
**'''Dosté pi u kali, laceki ré miraso'''
 
*Eşeğin ölümü köpeğe düğün olur.
**'''Merdena here kutiki ré bena veyvi.'''
 
*Fırsat her zaman ele düşmez.
**'''Firsend her tim dest nékuno.'''
 
*İnsan haberi gündüz söylemeli, yoksa karanlığa (akşama) kalır.
**'''Mordemo ke hebé roj çila fisté ta, sandé tari de maneno.'''
 
*Köpek köpeğin ayağına basmaz.
**'''Kutik payna linga kutiki nékano.'''
 
*Kimisi az sahip çıkmış, azlıktan da kendini alıkoymuş.
**'''Kami ke tuye vayi kerdo, tuye ru(ri) ye xo kerdo.'''
[[Dosya:Piles of Salt Salar de Uyuni Bolivia Luca Galuzzi 2006 a.jpg|thumb|right|200px|[[İnsan]] laf olur, içi laf olmaz.]]
*[[İnsan]] laf olur, içi laf olmaz.
**'''İnsan kal beno, zerri kal nébena.'''
 
*Kadının elinde nesil varsa, o kadın güzeldir.
**'''Deste cineke ra xesil est zi, a cinek rinda.'''
 
*Yalancı insanın, gözünden yalancı olduğu belli olur.
**'''Merdimo zureker chimanê ho ra belîyo.'''
 
*Altın dışkının içinde olsa da yine altındır.
**'''Zerd mîyon gî de bo zî hîna zerd o.'''
 
*Eşeğin arpası pişmez.
**'''Ceve herî nepesheno.'''
 
*Köpek ölürse kurda bayram olur.
**'''Kutik bimiro vergan re roşan beno.'''
 
*Çoban köpeği ölürse kurt bayram yapar.
**'''Kutikê şivanî bimiro vergi roşan kenê.'''
 
*Aslanın elinden kılıcı düşmez.
**'''Deste şêrî ra şûr nêkeveno.'''
 
*Yalancı kuyruğundan korkar.
**'''Zûrker dima xo ra terseno.'''
 
*Zor kapıya gelmese, çalışma ve doğru ortaya çıkmaz.
**'''Eke zorîye nîna ber meşuxulne raştîye nêvejyena meydan.'''
 
*Doğru el karnın üzerindedir.
**'''Desto raşt sêr pîze ya vo.'''
 
*Eşeği suyun üzerine susuz götürür susuz getirir.
**'''Herî têşan beno ser ave û têşan ano..'''
 
*Anlık nefis insanı hapis deliğine götürür.
**'''Yo anlığ nefs çey bon kulike hefs.'''
 
*Az yemek ye ömrün uzun olur, çok yemek yersen ömrün kısa olur.
**'''Tike verdin veno omir to derk beno, zaf verdin vena omir ti tikik menenno.'''
**Devlemendî hesabê peran zafî nê peran taynîn pers kenê
 
**Devlemendî hesabê peran zafî nê peran taynîn pers kenê
 
**Eke şivane kavire bivero, zura ey verg verdo beno.
 
*Yılanın Yavrusu zehirsiz olmaz.
**'''Maro hurdik bijahr nebeno.'''
 
*[[Sevgi]] ve nefret dilden çıkınca vücut bulur.
**'''Nevret Û heskerdij zone ra vejiyase o vakt govde giratî.'''
 
*Köpek akraba ''[ata]'' ararsa amcasını kurt, dayısını tilki sayar.
**'''Eke kutik merdiman ho bigêro, apê ho verg, halê ho luy hesibneno.'''
 
*Birinin yanlış yaptığını biliyorsan da söyleme.
**'''Çire çevt kerda to zana hena nêva mekke.'''
**'''Alim ho vira keno, qeleme ho vira nékena.'''
 
**'''Alim ho vira keno, qeleme ho vira nékena.'''
 
[[Dosya:Aerial View - Landschaft Markgräflerland1.jpg|thumb|right|200px|Yetim kız susuz düz ovaya benzer.]]
*Yetim kız susuz düz ovaya benzer.
**'''Keyneka bê bavke, dêşta bê avk.'''
 
**'''Dosté pi u kali, laceki ré miraso.'''
 
**'''Adir vatene ra, fek névéseno.'''
 
**'''Senik vacé, zaf gos serné.'''
 
**'''Mordemo ke deyn ra terseno, gereke çeveré girs ra mékero.'''
 
**'''Teneko tal veng veceno.'''
 
**'''Mordemo cefa neanita, qedré sefa nezano.'''
 
**'''Comerd vané mali ra kené, egit vané cani ra kené.'''
 
**'''Kutiké teveri, hesaré çeyi nébeno.'''
 
**'''Vesan vano: "Mird nében", Mird vano:"Vesan nében."'''
 
**'''Sergovendi veyvé ra, domani kayira aciz nébené.'''
 
**'''Daré çixa derg bena biboki, ca ra néresena asmen.'''
 
**'''Cavo ke koyi çine bi, tum xo ko vineno.'''
 
**'''Kilito zernén her çeveri keno ya (ra)'''
 
**'''Mangaya ke hebe zengila vindi nébena.'''
 
**'''Seré koyi ra mij kemi nébeno.'''
 
**'''Hebe torbé tali asroré néna péguretene.'''
 
**'''Merdené ré çaré çino.'''
 
**'''Merdena here kutiki ré bena veyvi.'''
 
**'''Firsend her tim dest nékuno.'''
 
**'''Kıymete hortiné, demé kalbiyayeni de eno zanitené.'''
 
**'''Vaceke asmen de veyve esto, ceni nerdugan nane ro.'''
 
**'''Mordemo ke hebe roj çila fisté ta, sande tari de maneno.'''
 
**'''Kamci roje sand nebiyo.'''
 
**'''Her rindeké qusuré de xo esto.'''
 
**'''Paléyo xirab verva sandi zeredejan céno.'''
 
**'''Kutik payna linga kutiki nédano.'''
 
**'''Xebera xirabé rev bena vila.'''
**'''Qantire ra pers biyé: " Piyé to kam o ", Vato: " Xalé mi astor o.'''
 
**'''Qantire ra pers biyé: " Piyé to kam o ", Vato: " Xalé mi astor o.'''
 
**'''Kes nekuno mezela kesi.'''
 
**'''Koçe berani berani re bar niye.'''
 
**'''Ju yo ke heqira néterseno, cira biterse.'''
 
**'''Mordem ke si meymantiya cinaviri (vergi), gereke kutiké xo, xo de bero.'''
 
**'''Leylegé ki teyr say kena, amnani ena zimistani sona.'''
 
**'''Kami ke tuye vayi kerdo, tuye ru(ri) ye ho kerdo.'''
 
**'''Kari ra méterse va kar to ra biterso.'''
 
**'''İnsan kal beno, zerri kal nébena.'''
**'''Cînî baxceyé camérdî ya.'''
 
**'''[[İnsan]] viran vindeno, vesan névindeno.'''
**'''Homa çew şaş mek û erd ra kaş mek!.'''Mintiqa: Cewlîg
**'''Vitevatê cînêke nê yê camêrdî merdim kişeno.'''Mintıka Darahenî/Kawar
 
**'''Çocuklarin karınları söz doludur ama dilleri dönmez.'''
*Zera gedeyan dekerdeya la ziwanê înan nêgêreno.
 
**'''Erkek bir kaynaksa kadın bir havuzdur, havuz çatlaksa kaynaktan gelen su birikmez.'''
*Camêrd çime yo cînêke dole ya, eke dole şikite ba awe tede nêdebena.
 
**'''Uzun dil sahibinin başına agaçkakandır.'''
*Ziwano derg darkotekê serê wayerê xo yo.
 
 
 
[[Kategori:Atasözleri]]
1.746

değişiklik

Gezinti menüsü