Türk atasözleri/K
Vikisöz sitesinden
- Kötü komşu insanı hacet sahibi eder.(yazan:önder eser)
- Kaba ardıcın gürlemesi dal ile (dallan) (Fatmana Dağdaş):Mesela düğün dernek kalabalıkla yakışır anlamında.
- Kabahat da gizli olmalı,ibadet de.Vikisözlüğe bağlantı
- Kabahat samur kürk olsa kimse sırtına almaz.Vikisözlüğe bağlantı
- Kabahat öldürende değil, ölendedir.Vikisözlüğe bağlantı
- Kabahat ölende değil,öldürendedir.Vikisözlüğe bağlantı
- Kabahat ipliği eğirende değil, ip ile çıkrıkta (Resul Tosun):
- Kabiliyetli çırak ustayı geçer Bunun ustası falancadır.Vikisözlüğe bağlantı
- Kabul olunmayacak duaya amin denmez.Vikisözlüğe bağlantı
- Kaçan yağmur yağsa, kış günü (Fatmana Dağdaş):Yazın bile yağmur yağınca kış gelmiş gibi olur.
- Kadın gavurdur, müslüman anasıdır (Halil Ay, 1949’lu, Ağustos 1985)!
- Kader olmayınca kadir bilinmez.Vikisözlüğe bağlantı
- Kadı anlatana göre fetva verir.Vikisözlüğe bağlantı
- Kadı anlatışa göre fetva verir.Vikisözlüğe bağlantı
- Kadı ekmeğini karınca yemez.Vikisözlüğe bağlantı
- Kadın kocasını isterse vezir, isterse rezil eder.Vikisözlüğe bağlantı
- Kadın kocasının çarığı, anasının sarığıdır.Vikisözlüğe bağlantı
- Kadının fendi erkeği yendi.Vikisözlüğe bağlantı
- Kadının sofusu, şeytanın maskarası.Vikisözlüğe bağlantı
- Kadının şamdanı altın olsa mumu dikecek erkektir.Vikisözlüğe bağlantı
- Kadıyla mı iyisin, kapıyla mı? Kapıyla.Vikisözlüğe bağlantı
- Kadın kısmına sır verilmez (F. Dağdaş, Eylül 1985)!
- Kalaylı bakır küflenmez.Vikisözlüğe bağlantı
- Kalbin yolu mideden geçer.Vikisözlüğe bağlantı
- Kaldın mı oğul eline, müdara eyle geline.Vikisözlüğe bağlantı
- Kalendere kış geliyor demişler, titremeye hazırım diye cevap vermiş.Vikisözlüğe bağlantı
- Kalkacağın yere oturma.Vikisözlüğe bağlantı
- Kalp kazanır, kaltaban gönenir.Vikisözlüğe bağlantı
- Kalın incelene kadar ince üzülür.Vikisözlüğe bağlantı
- Kalıp kıyafetle adam adam olmaz.Vikisözlüğe bağlantı
- Kan, kanla yunmaz.Vikisözlüğe bağlantı
- Kan kus, kızılcık şerbeti içtim de.Vikisözlüğe bağlantı
- Kanaat gibi devlet olmaz.Vikisözlüğe bağlantı
- Kanatsız kuş uçmaz.Vikisözlüğe bağlantı
- Kancık yalanmadan erkek dolanmaz.Vikisözlüğe bağlantı
- Kanı kanla yumazlar, kanı su ile yurlar.Vikisözlüğe bağlantı
- Kapıya yüklenene, kapı açılır (F. Dağdaş, 12.1979):Israrcı olan, sonunda isteğini elde eder.
- Kapıyı kırarsan odun çok olur.Vikisözlüğe bağlantı
- Kar, zararın kardeşidir.Vikisözlüğe bağlantı
- Kar erir, bok ayaza çıkar.Vikisözlüğe bağlantı
- Kar kuytuda, para pintide eğleşir.Vikisözlüğe bağlantı
- Kar ne kadar çok yağsa yaza kalmaz.Vikisözlüğe bağlantı
- Kar susuzluk kandırmaz.Vikisözlüğe bağlantı
- Kar yağdığı gün tozar.Vikisözlüğe bağlantı
- Kar yılı var yılı.Vikisözlüğe bağlantı
- Kara gün kararıp kalmaz.Vikisözlüğe bağlantı
- Kara haber tez duyulur.Vikisözlüğe bağlantı
- Karakışta karlar, martta yağmaz, nisanda durmazsa değme çiftçinin keyfine.Vikisözlüğe bağlantı
- Karaya sabun, deliye öğüt neylesin.Vikisözlüğe bağlantı
- Kâr eşekte, söz uşakta (24.09.2007)!...
- Kâr eşekte, söz uşakta (Bartın’lı birinden naklen Celil Yaman, 1979’lu, Bartın-Ulus’lu)!
- Kar mı soğuk, söz mü soğuk (F. Dağdaş, 8.4.2000)?:Çirkin sözün getireceği menfilik anlatılmak istenmektedir. Sözün çirkini, hamı daha soğuktur. Çünkü kar eriyiverir de ılıyıverir. Söz öyle değil... Kar mı soğuk, söz mü soğuk demiş!.. Sözlerini beğenmiyorum teyzengilin!
- Kar, yağdığı gün tozar: Tam zamanında yapılan eğlence, harcama v.b. hususlarda işin gereği yapılması gerekli hallerde söylenir. Düğünde, halka verilecek ikramlarda pek masraftan kaçınma, her zaman değil anlamında.
- Kara çadırın dışı da bizim, içi de bizim (F. Dağdaş, 18.08.2002). Akrabanın karşılaştığı dert, tasa bizi de ilgilendirir anlamında.
- Kara gün kararıp kalsa, ağlayanlar gülmez imiş (Fatmana Dağdaş): İşimiz eninde sonunda yoluna girer, üzülme anlamında.
- Kardeş varlığı, koca darlığı severmiş (Fatmana Dağdaş, Eylül 1983):
- Kareçi kızından hatun olmaz, olsa da dilenmeden doymaz (Dr. Sadeddin Açar, 1956’lı, Urfa-Birecik’li, 14.11.2007)!
- Kargaya b.kun şifa demişler. Gitmiş denizin ortasına s.çmış (Sadık Şimşek, 1962’li, 7.1.2005, Ankara-Çubuk-Geldibuldu köyünden):
- Karı doğurduğu kızı beğenmez! Çulhacı dokuduğu bezi!.. (F. Dağdaş).
- Karı kayınına, para koynuna.... (F. Dağdaş, Eylül 1983)!: Hanım sadece erkek kardeşinde, para da kişinin en güvenli yeri olan göğsünde tam güvende olur anlamında.
- Karın doyurmaz, kasık kaldırmaz (Fatmana Dağdaş): Gıdalı yemek yemeyince söylenir.
- Karının dolaşığı, akşamdan kor bulaşığı (F. Dağdaş, Dodurgalar)! “Avradın dolaşığı, akşamdan sabaha kor bulaşığı” (Fatma Uğur, 1972'li, Akseki-Kuyucak’lı, 6.9.2007)! atasözü ile aynı anlamda…
- Karının dolaşığı, sabaha kor bulaşığı… http://golhisarhem.meb.gov.tr/kitap/yerelsozler.htm
- Karının sırtından sopayı, karnından sıpayı eksik etmeyeceksin! (1958 doğumlu ve İskilip’li Yaşar Sönmez’den naklen Said Dağdaş, 6.12.2001).
- Karısı güzel olanla, toprağı güzel olanı rahat bırakmazlar! (8 Şubat 2007, Celil Yaman, 1979’lu, Bartın-Ulus’lu).
- Karıya sır verme, kındırayla tög silme (F. Dağdaş, Eylül 1983)!:
- Karlı Pazar, kârlı pazar (Cemal Dağdaş’dan naklen F. Dağdaş, 01.1980; 29.11.2000)!: Çarık imalatı ve satışı ile uğraşanların bol alışveriş yaptıkları mevsimi tarif etmek için kullanılırmış. Alış-veriş yoğunluğu halkın ihtiyacının belirginleştiği zamanlarda artar.
- Kasap sevdiği deriyi yerden yere vururmuş! “Kasap sevdiği deriyi yere yatırırmış!” atasözü ile aynı anlamda.
- Kasap sevdiği deriyi yere yatırırmış (9 Haziran 2008, Celil Yaman, 1979’lu, Bartın-Ulus’lu)!:
- Kaşıklıktan kaşık düşmeyle beraberdir... Karıdan çocuk eksilmez! (Gülizar Baz, 1999): Taze çocuğu ölen hanıma teselli vermek için söylenen teselli sözü. Hanımdan çocuk eksilmez anlamında...
- Kaz kaz ile, kız kız ile, kel tavuk kel horoz ile (Fatmana Dağdaş): Herkes, herşey dengi ile…
- Kazan yanına varma, karası bulaşır (Demirdal, 1968, s. 568) ! İsparta-Uluborlu.
- Kel ölür sırma saçlı olur, kör ölür badem gözlü olur (Celil Yaman, 12.09.2007)! Kaybedilen mal, kıymete biner anlamındadır. “Ölen inek sütlü olur!„ atasözü ile aynı anlamda.
- Kelin, köre olacak sözü olmaz (F. Dağdaş, Aralık 1979)!
Kem alat ile kemalat olmaz (Talat Memiş): Alet işler el övünür atasözü ile benzer anlamda (Talat Memiş, Ilgaz, Ödemiş köyü, Orman Müh., Şubat 2006).
- Kemanenin sesi sabaha karşı çıkar (F. Dağdaş, 8.4.2000)!
- Kendi devesini güden, yorulmaz (Denizli-Dodurgalı’lı Mehmed Baz (1929 doğumlu), 12.07.2008)!: Kendi işinde çalışmak, insana zevk verir anlamında...
- Kepenek altında er yatar! Keçe altında er yatar! (Şakir Kara, 1960 doğumlu, 2001, Ankara-Bala-Yeniyapan, Şeyhli) atasözünün yöremizde kullanılan şeklidir.
- Keser döner sap döner, gün gelir hesap döner (Milli Gazete, 1999). Bugün böyle kalmaz, ümitli ol anlamında.
- Kesiyor ama, ses çıkarmıyor (Çravz da ar eģzguncbá) (Mine Özdoğan, 1985’li, Borçka-Camili (Macaheli), 24 Mayıs 2006)! Daha çok gizli iş çevirip başkalarına belli etmemeye çalışan kişiler için kullanılır. Dıştan bakınca aslında bilinen, daha çok gençlerin gizli sevilerini dile getirmekte de kullanılır.
- Keyfin pahası olmaz (A. Gülsoy’dan naklen Y. Gülsoy, 4.6.2007)! 1932’de rahmetli olan Kastamonu’lu Ali Gülsoy’dan naklen.
- Kıl beşi, gör işi (Hacı Üveyiszade’den naklen Mustafa Kurucu)… Namazı asla ihmal etme! Anlamında uyarı.
- Kına günü (gecesi) edük aranmaz (20.7.2008, 1981’li Birdal Yaman’dan naklen Celil Yaman, 1979’lu, Bartın-Ulus’lu)! “Şimdi bunun sırası mı”? anlamında zamansız iş yapılmayacağını vurgulayan bir atasözü. Not: “edük” ayakkabı anlamındadır.
- Kır atın yanında duran, ya huyundan ya tüyünden (Fatmana Dağdaş): “Üzüm üzüme baka baka kararır” atasözü ile eş anlamlı.
- Kısmetsiz köpek, kurban bayramı günü sılaya gidermiş (1959’lu Fikri Kaya’dan naklen Said Dağdaş, 27.10.2008)!
- Kız anadan öğrenir çeyiz düzmeyi, oğlan babadan öğrenir oba gezmeyi (F. Dağdaş)! Bu atasözü “Oğlan babasından öğrenir yazı yazmayı, kız anasından öğrenir sokak gezmeyi.”şeklinde de söylenir.
- Kız anasından gördüğü sofrayı serermiş! 7.10.2003’de H. Erdal (Kırıkkale, Delice)’dan İstanbul’da alınmıştır..
- Kız anasından görür sofra düzmeyi, oğlan babasından görür sohbet gezmeyi (Şahin Irmalı, 1965’li, Çankırı-Çerkeş’li, 6.2.2008)! “Kız anadan öğrenir çeyiz düzmeyi, oğlan babadan öğrenir oba gezmeyi (F. Dağdaş, Dodurgalar)” atasözü ile benzerdir.
- Kız bibiye, oğlan dayıya gelir (Dr. Sadeddin Açar, 1956’lı, Urfa-Birecik’li, 14.11.2007)!
- Kız kareçi , hatun olmaz! (Fatih Yıldız, 1971’li, Mardin’li, 30.1.2006) “Çingene kız, hatun olmaz!“ (Fatih Yıldız, 1971’li, Mardin’li).
- Kız kıskıda (gısguda), gelin baskıda (1.6.2007, 1950’li Ayşe Yaman’dan naklen Celil Yaman, 1979’lu, Bartın-Ulus’lu)! Kıskı kelimesi mengene anlamındadır. Kızın gözetlenmesi, gelinin de üzerinde biraz baskı yapılması gerekir anlamında…
- Kızı kızıka görme gelinike gör, gelinike görme, beşik ardında gör ! (Kızı kız iken görme gelin iken gör, gelin iken görme, beşik ardında gör !) Sorumluluk sahibi olunca sağlıklı değerlendirme yapılabilir anlamında (1972 doğumlu, Akseki-Kuyucak’lı Fatma Duru’dan naklen S.Dağdaş, 30.08.2008).
- Kızı kızken görme, gelin olunca gör!
Gelin olunca görme, doğum yapınca gör (18.5.2007, 1950’li Ayşe Yaman’dan naklen Celil Yaman, 1979’lu, Bartın-Ulus’lu)! Kızıın niteliklerini hemen değil, gelin olduktan sonra değerlendir. O da yetmez, doğum yapıp ana olunca yapılan değerlendirme çok daha sağlıklıdır anlamında…
- Kızı olanın dili olmaz (Memleketimiz Acıpayam’ın komşusu olan, aynı kültürü paylaşan Burdur-Gölhisar civarından)! http://golhisarhem.meb.gov.tr/kitap/yerelsozler.htm
- Kızın hısımı bucak kayası, oğlanın hısımı kapı sövesi (F. Dağdaş, 09.1983)!
- Kızlar saçından, oğlanlar traşından belli olur (F. Dağdaş, 9.2.2000): “Ekmek bezeden, kız teyzeden belli olur’’ atasözü ile (Tan, 1985, s. 52) benzer anlamdadır.
- Kimse yoğurdum (ayranım) ekşi demez: Kimse kendini haksız çıkarmaz.
- Kimseden havf eylemez, Allah’ dan havf eylemeyen (İzzet Molla): Hicret Takvimi, (9 Nisan 1999).
- Kişi, giyimiyle karşılanır, konuşmasıyla uğurlanır (M. Baz, 9.2.2000): Giyim ve konuşmasının içeriği ile insanlar değerlendirilir anlamnında.
- Kocaya varması var ama, koca koca entari yümesi de var (F. Dağdaş, 08.1983)!
- Koçluk kuzu salda belli olur (Hakkı Yılmaz’dan (Ö.T.: 1999, 97 yaşında rahmetli olmuş.), Alican Yılmaz, Kırşehir-Mucur, 31.05.2002): ”Olacak oğlan bokundan belli olur!” sözü ile eş anlamlı…
- Koçyiğit, bağ beller (M. Baz, 10.4.1994)! Herkes elinden gelen işi yapar.
- Komşu kızı çapaklı olur, çapağını silebilen alır (F. Dağdaş, Eylül 1983)!
- Komşu komşudan mal aparar irs aparar(yetişer, kalar)“ (Tebrizli Orman Mühendisi S. Kusekenani, 1999): Komşu komşuya mirasçı olacak kadar yakındır” anlamında.
- Konuşursan mert oğlu mertle konuş, ne ararsın Kürt oğlu Kürtle demiş (F. Dağdaş, Aralık 1984)! Dostunu, arkadaşını iyi, sana yararı olacak insanlardan seç anlamında...
- Kork, Allah’dan korkmayandan (F. Dağdaş): Allah’dan korkmayandan korkulur.
- Koyunu güden, kurda kavuşur (Güllü Dağdaş, 10.1.2000)!
- Köpeği öldürmesi var ama (emme), sahibinin hatırı var (Denizli-Dodurgalı’lı Mehmed Baz (1929 doğumlu), 12.07.2008)!:
- Köpeğin götünden iyi ossuruk (osuruk) çıkmaz ! (M. Baz, 22.08.02):
- Köpeğin iyisi leşin başında belli olur (F. Dağdaş, Mart 1980)!
- Köpek neyleyecek takkeyi, tingilderken düşürür (M. Baz, 22.08.02):
- Kör alıcının, kör satıcısı olur (F. Dağdaş, Aralık 1979)! Denklik vurgusu için, evlenmede denklik konusunda kullanılır.
- Kör Allah’a nasıl bakarsa, Allah da ona öyle bakar (Hamid Erdal, 20.09.2001, Delice, Kırıkkkale, 1964 doğumlu). Allah’dan korkmayandan korkulur.
- Körler memleketinde şaşılar padişah olur : (Bölge ağzı, Ufuk Takvimi, 14.12.2001):
- Köşe taşı köşede yakışır (Bölge ağzı, Ufuk Takvimi, 14.12.2001):
- Köy boncuğu köye takılmaz! Öz memleketinde çalışılması uygun değildir anlamında (Ayşe Yaman’dan Celil Yaman, 18.08.2005, Bartın-Ulus).
- Kul bunalmayınca Hızır erişmez: (Fatmana Dağdaş) Her zorluktan sonra bir kolaylık vardır anlamında.
- Kul görüneni yese, acından ölürmüş (F. Dağdaş, Aralık 1980)! Rızık Allah’dandır! cümlesi ile benzer anlamda kullanılmaktadır.
- Kuma gemisi yürümüş, elti gemisi yürümemiş (24.11.2006, 1953’lü Menekşe DANYILDIZ (Kızılcahamam-* Kahyalar köyü)’dan naklen Celil Yaman, 1979’lu, Bartın-Ulus’lu)!
- Kurt, dumanlı günü sever (F. Dağdaş, Mayıs 1980)!
- Kuş, kuşun yamacında öter (Kayseri-Develi’li, 1941’li Mustafa Kılıç’dan naklen S. Dağdaş, 11.02.2008)! Herkes dengi ile iletişim, dostluk kurar anlamında. “Davul, dengi dengine vurur!” atasözüne yakın anlamda düşünülebilir.
- Kuvvet öküzde olur (Mehmed Baz):
- Kürt yer, çarığına bakar (Esra Ersoylu’dan naklen, 10.07.2007, Kars-Sarıkamış)! “Kişi, işinin bittiğine bakar” anlamında…
- Kürt yiyince, gözü çarığına düşermiş (4.03.2008, Kırıkkale-Bahşılı’dan Faruk Tezel)! “Kişi, işinin bittiğine bakar” anlamında…
- Kardeş kardeşin ne öldüğünü ister; ne onduğunu.Vikisözlüğe bağlantı
- Kardeşim ağa, avradı hatın, almaz beni kulluğa satın.Vikisözlüğe bağlantı
- Kardeşim olsun da kanlım olsun.Vikisözlüğe bağlantı
- Karga dermiş ki: Çocuklarım olalı burnumu göme göme bok yiyemedim.Vikisözlüğe bağlantı
- Karga kekliği taklit edeyim derken kendi yürüyüşünü şaşırmış.Vikisözlüğe bağlantı
- Karga mandayı babası hayrına bitlemez.Vikisözlüğe bağlantı
- Karga yavrusuna bakmış, benim ak pak evladım demiş.Vikisözlüğe bağlantı
- Karga şakırdamış bülbülüm sanmış.Vikisözlüğe bağlantı
- Karpuz kabuğunu görmeden denize girme.Vikisözlüğe bağlantı
- Karpuz kabuğuyla büyüyen eşeğin ölümü sudan olur.Vikisözlüğe bağlantı
- Karpuz kesmekle bararet sönmez.Vikisözlüğe bağlantı
- Karpuz kökeninde büyür.Vikisözlüğe bağlantı
- Kartala bir ok değmiş, yine kendi yeleğinden.Vikisözlüğe bağlantı
- Kartalın beğenmediğini kargalar kapışır.Vikisözlüğe bağlantı
- Karıkoca bir sözle yakın, bir sözle uzaktır.Vikisözlüğe bağlantı
- Karın tok it gölgede yatar.Vikisözlüğe bağlantı
- Karınca kanatlanınca serçe oldum sanır.Vikisözlüğe bağlantı
- Karıncadan ibret al, yazdan kışı karşılar.Vikisözlüğe bağlantı
- Karıncazevali gelince kanatlanır.Vikisözlüğe bağlantı
- Kasap, yağı bol olunca gerisini yağlar.Vikisözlüğe bağlantı
- Kasavetsiz ağız anahtarsız açılır.Vikisözlüğe bağlantı
- Kasım yüz elli, yaz belli.Vikisözlüğe bağlantı
- Kasımdan on gün evvel ek, on gün sonra ekme.Vikisözlüğe bağlantı
- Katranı kaynatsan olmaz ki şeker, cinsini sevdiğim cinsine çeker.Vikisözlüğe bağlantı
- Katıra baban kim? demişler,at dayım olur demiş.Vikisözlüğe bağlantı
- Kavak, yaprağını tepeden dökerse kış çok olur.Vikisözlüğe bağlantı
- Kavak uzaya uzaya göğe yetmez.Vikisözlüğe bağlantı
- Kavanoz dipli dünya.Vikisözlüğe bağlantı
- Kavgada kılıç ödünç verilmez.Vikisözlüğe bağlantı
- Kavun, karpuz yata yata büyür.Vikisözlüğe bağlantı
- Kavurganın yananı sıçrar.Vikisözlüğe bağlantı
- Kaya uçmazsa dere dolmaz.Vikisözlüğe bağlantı
- Kaymağı seven mandayı yanında taşır.Vikisözlüğe bağlantı
- Kaynana pamuk ipliği olup raftan düşse gelinin başını yarar.Vikisözlüğe bağlantı
- Kaynana öcü, oğlu cici.Vikisözlüğe bağlantı
- Kaynayan kazan kapak tutmaz.Vikisözlüğe bağlantı
- Kayış bilir kutan ne çeker.Vikisözlüğe bağlantı
- Kaz gelen yerden tavuk esirgenmez.Vikisözlüğe bağlantı
- Kaz kazla, daz dazla, kel tavuk kelhorozla.Vikisözlüğe bağlantı
- Kaza geliyorum demez.Vikisözlüğe bağlantı
- Kazan kazana kara demiş.Vikisözlüğe bağlantı
- Kazan taşarsa kepçenin değeri olmaz.Vikisözlüğe bağlantı
- Kazanmayanın kazanı kaynamaz.Vikisözlüğe bağlantı
- Kazanırsan dost kazan, düşmanı anan da doğurur.Vikisözlüğe bağlantı
- Kazaya rıza gerek.Vikisözlüğe bağlantı
- Kazma elin kuyusunu, kazarlar kuyunu.Vikisözlüğe bağlantı
- Kaçan balık büyük olur.Vikisözlüğe bağlantı
- Kaçanı kovmazlar , yıkılanı vurmazlar.Vikisözlüğe bağlantı
- Kaçanın anası ağlamamış.Vikisözlüğe bağlantı
- Kaş ile göz, gerisi söz.Vikisözlüğe bağlantı
- Kaş çatmakla çatık kaşık olunmaz.Vikisözlüğe bağlantı
- Kaşığı herkes yapar ama sapını ortaya getiremez.Vikisözlüğe bağlantı
- Kedi, yavrusunu yerken sıçana benzetir.Vikisözlüğe bağlantı
- Kedi götünü görmüş, yaram var demiş.Vikisözlüğe bağlantı
- Kedi törpüyü yalar da kanlar çıktıkça oh der.Vikisözlüğe bağlantı
- Kedi uzanamadığı ciğere, pis der.Vikisözlüğe bağlantı
- Kedinin boynuna ciğer asılmaz.Vikisözlüğe bağlantı
- Kedinin gideceği samanlığa kadar.Vikisözlüğe bağlantı
- Kedinin kabahatini önüne koyarlar, öyle döverler.Vikisözlüğe bağlantı
- Kedinin kanadı olsaydı serçenin adı kalmazdı.Vikisözlüğe bağlantı
- Kedinin usluluğu sıçan görünceye kadar.Vikisözlüğe bağlantı
- Kediye bokun kimya demişler, üstünü örtmüş.Vikisözlüğe bağlantı
- Kediyi sıkıştırırsan üstüne atılır.Vikisözlüğe bağlantı
- Kefen alacak adam gözünün yaşından belli olur.Vikisözlüğe bağlantı
- Kefenin cebi yok.Vikisözlüğe bağlantı
- Kefilin ya saçı, ya sakalı.Vikisözlüğe bağlantı
- Kehlesi muteber olur, talihi yaver gidenin.Vikisözlüğe bağlantı
- Kel kız teyzesinin saçıyla övünür.Vikisözlüğe bağlantı
- Kel yanında kabak anılmaz.Vikisözlüğe bağlantı
- Kel ölür, sırma saçlı olur; kör ölür, badem gözlü olur.Vikisözlüğe bağlantı
- Kele köseden yardım olmaz.Vikisözlüğe bağlantı
- Kelin ayıbını takke örter.Vikisözlüğe bağlantı
- Kelin ilacı olsa başına sürer.Vikisözlüğe bağlantı
- Kelle sağ olsun da külah bulunur.Vikisözlüğe bağlantı
- Kem söz, kalp akça sahibinindir.Vikisözlüğe bağlantı
- Kemikle deri, yemekle diri.Vikisözlüğe bağlantı
- Kenarın dilberi nazik de olsa nazenin olmaz.Vikisözlüğe bağlantı
- Kendi düşen ağlamaz.Vikisözlüğe bağlantı
- Kepenek altında er yatar.Vikisözlüğe bağlantı
- Kes parmağını çık pazara, em buyuran çok olur.Vikisözlüğe bağlantı
- Keseye danış, pazarlığa sonra giriş.Vikisözlüğe bağlantı
- Kesilen baş yerine konmaz.Vikisözlüğe bağlantı
- Keskin akıl keramete kıç attırır.Vikisözlüğe bağlantı
- Keskin sirke kabına zarar.Vikisözlüğe bağlantı
- Keçi geberse de kuyruğunu indirmez.Vikisözlüğe bağlantı
- Keçi kurttan kurtulsa gergedan olur.Vikisözlüğe bağlantı
- Keçi nereye çıkarsa oğlağı da oraya çıkar.Vikisözlüğe bağlantı
- Keçide de sakal var.Vikisözlüğe bağlantı
- Keçinin sumağa ettiğini sumak keçiye edecek.Vikisözlüğe bağlantı
- Keçiye can kaygısı, kasaba et kaygısı.Vikisözlüğe bağlantı
- Keçiye can kaygısı, kasaba yağ kaygısı.Vikisözlüğe bağlantı
- Keçiye içki içirmişler kurdun evini sormuş.Vikisözlüğe bağlantı
- Kısmetsiz köpek, kurban bayramı günü sılaya gidermiş (1959’lu Fikri Kaya’dan naklen Said Dağdaş, 27.10.2008)!
- Kızı olanın dili olmaz (Memleketimiz Acıpayam’ın komşusu olan, aynı kültürü paylaşan Burdur-Gölhisar civarından, Said Dağdaş)!http://golhisarhem.meb.gov.tr/kitap/yerelsozler.htm
- Kızım sana söylüyorum. Gelinim sen dinle.
- Kimi köprü bulamaz geçmeye, kimi su bulamaz içmeye.Vikisözlüğe bağlantı
- Kiminin devesi , kiminin duası.Vikisözlüğe bağlantı
- Kimse ayranım ekşi demez.Vikisözlüğe bağlantı
- Kimse bilmez, kim kazana kim yiye.Vikisözlüğe bağlantı
- Kimse kendi memleketinde peygamber olmaz.Vikisözlüğe bağlantı
- Kimse kimsenin kısmetini yemez.Vikisözlüğe bağlantı
- Kimse kimsenin çukurunu doldurmaz.Vikisözlüğe bağlantı
- Kimseden kimseye hayır yok.Vikisözlüğe bağlantı
- Kimsenin ahı kimsede kalmaz.Vikisözlüğe bağlantı
- Kimsenin çırası tana kadar yanmaz.Vikisözlüğe bağlantı
- Kimseye arşınına göre bez vermezler.Vikisözlüğe bağlantı
- Kiraz dut yetişmese beni yiyenin boynunu sapıma döndürürüm demiş.Vikisözlüğe bağlantı
- Kişi arkadaşından bellidir.Vikisözlüğe bağlantı
- Kişi ne yaparsa kendine yapar.Vikisözlüğe bağlantı
- Kişi refikinden azar.Vikisözlüğe bağlantı
- Kişinin kendine ettiğini kimse edemez.Vikisözlüğe bağlantı
- Kişiyi vezir eden de karısı, rezil eden de.Vikisözlüğe bağlantı
- Klavuzu karga olanın burnu boktan kalkmaz.Vikisözlüğe bağlantı
- Kocana göre bağla başını, harcına göre pişir aşını!.. (Elveda Rumeli dizisinde Bedia Hanım'dan genç evli kadınlara yapılan nasihat.) "Orantene (orantına) göre pişir aşını, kocana göre bağla başını!” (1955 doğumlu ve Denizlili Perihan Hanımdan naklen 1955 doğumlu, Dodurgalı Ganime Ay'dan naklen Said Dağdaş, 26.07.2009.) atasözü ile benzer anlamda.
- Kocanın kabı ikiyse birini kır.Vikisözlüğe bağlantı
- Komşu boncuğunu çalan gece takınır.Vikisözlüğe bağlantı
- Komşu ekmeği komşuya borçtur.Vikisözlüğe bağlantı
- Komşu hakkı, Tanrı hakkı.Vikisözlüğe bağlantı
- Komşu iti komşuya ürümez.Vikisözlüğe bağlantı
- Komşu komşunun külüne muhtaçtır.Vikisözlüğe bağlantı
- Komşu kızı almak, kalaylı kaptan su içmek gibidir.Vikisözlüğe bağlantı
- Komşuda pişer, bize de düşer.Vikisözlüğe bağlantı
- Komşun kör ise senkıpabak.Vikisözlüğe bağlantı
- Komşunu iki inekli iste ki kendin bir inekli olasın.Vikisözlüğe bağlantı
- Komşunun tavuğu, komşuya kaz görünür.Vikisözlüğe bağlantı
- Konur eşek çayırını almaz.Vikisözlüğe bağlantı
- Kork Allah'tan korkmayandan.Vikisözlüğe bağlantı
- Korkak bezirgan ne kar eder ne ziyan.Vikisözlüğe bağlantı
- Korkulu rüya görmektense uyanık yatmak hayırlıdır.Vikisözlüğe bağlantı
- Korkunun ecele faydası yoktur.Vikisözlüğe bağlantı
- Koy avucuma, koyayım avucuna.Vikisözlüğe bağlantı
- Koyma akıl, akıl olmaz ,.Vikisözlüğe bağlantı
- Koyun can derdinde, kasap et derdinde.Vikisözlüğe bağlantı
- Koyunu yüze yetir, el onu bine yetirir.Vikisözlüğe bağlantı
- Koyunun bulunmadığı yerde keçiye Abdurrahman Çelebi derler.Vikisözlüğe bağlantı
- Koyunun götü bir gün açıksa keçininki her gün açık.Vikisözlüğe bağlantı
- Koyunun kuyruğu var örter.Vikisözlüğe bağlantı
- Koyunun melediğini kuzu melemez.Vikisözlüğe bağlantı
- Koyunun olmadığı yerde keçiye Abdurrahman Çelebi derler.Vikisözlüğe bağlantı
- Koç koyundan seçkel gerek.Vikisözlüğe bağlantı
- Koça boynuzu yük değil.Vikisözlüğe bağlantı
- Kuduz ölür ama daladığı da ölür.Vikisözlüğe bağlantı
- Kul azmayınca Hak yazmaz.Vikisözlüğe bağlantı
- Kul kullanan, bir gözünü kör, bir kulağını sağır etmeli.Vikisözlüğe bağlantı
- Kul kusursuz olmaz.Vikisözlüğe bağlantı
- Kul sıkılmayınca Hızır yetişmez.Vikisözlüğe bağlantı
- Kul sıkışmayınca Hızır yetişmez.Vikisözlüğe bağlantı
- Kul teftişte, gözelim Mevla ne işte.Vikisözlüğe bağlantı
- Kurban etiyle köpek tavlanmaz.Vikisözlüğe bağlantı
- Kurcalama sivilceyi, çıban edersin.Vikisözlüğe bağlantı
- Kurcalama sivilceyi çıban edersin.Vikisözlüğe bağlantı
- Kurda neden boynun kalın? demişler, işimi kendim görürüm de ondan demiş.Vikisözlüğe bağlantı
- Kurdun adı yaman çıkmış, tilki vardır baş keser.Vikisözlüğe bağlantı
- Kurnaz hırsız ev sahibini bastırır.Vikisözlüğe bağlantı
- Kurt dumanlı havayı sever.Vikisözlüğe bağlantı
- Kurt kocayınca köpeğin maskarası olur.Vikisözlüğe bağlantı
- Kurt komşusunu yemez.Vikisözlüğe bağlantı
- Kurt köyünü değiştirir, huyunu değiştirmez.Vikisözlüğe bağlantı
- Kurtla görüşürsen köpeğini yanından ayırma.Vikisözlüğe bağlantı
- Kurtla koyun, kılıçla oyun olmaz.Vikisözlüğe bağlantı
- Kurtla ortak olan tilkinin hissesi, ya tırnaktır, ya bağırsak.Vikisözlüğe bağlantı
- Kuru bok göte yapışmaz.Vikisözlüğe bağlantı
- Kuru gayret, çarık eskitir.Vikisözlüğe bağlantı
- Kuru laf karın doyurmaz.Vikisözlüğe bağlantı
- Kurunun yanında yaş da yanar.Vikisözlüğe bağlantı
- Kusursuz dost arayan dostsuz kalır.Vikisözlüğe bağlantı
- Kusursuz güzel olmaz.Vikisözlüğe bağlantı
- Kutlu gün doğuşundan.Vikisözlüğe bağlantı
- Kutsuz kuşun yuvası doğan yanında olur.Vikisözlüğe bağlantı
- Kuzguna yavrusu şahin görünür.Vikisözlüğe bağlantı
- Kuzusuna kıymayan kebap yiyemez.Vikisözlüğe bağlantı
- Kuş darıdan kaçar mı?.Vikisözlüğe bağlantı
- Kuş kanadına kira istemez.Vikisözlüğe bağlantı
- Kuş var eti yenir, kuş var et yedirilir.Vikisözlüğe bağlantı
- Kuşa kafes lazım, boruya nefes.Vikisözlüğe bağlantı
- Kuşkulu uyku evin bekçisidir.Vikisözlüğe bağlantı
- Kuşu kuşla avlarlar.Vikisözlüğe bağlantı
- Köleden ağa olan minareyi sesiyle yıkar.Vikisözlüğe bağlantı
- Köpek bile yal yediği kaba pislemez.Vikisözlüğe bağlantı
- Köpek ekmek veren kapıyı tanır.Vikisözlüğe bağlantı
- Köpek sahibini ısırmaz.Vikisözlüğe bağlantı
- Köpek suya düşmeyince yüzmeyi öğrenmez.Vikisözlüğe bağlantı
- Köpek sürünmekle etek kesilmez.Vikisözlüğe bağlantı
- Köpeksiz sürüye kurt girer.Vikisözlüğe bağlantı
- Köpeğe gem vurma, kendisini at sanır.Vikisözlüğe bağlantı
- Köpeği dövmeli ama, sahibinden utanmalı.Vikisözlüğe bağlantı
- Köprüyü geçinceye kadar ayıya dayı derler.Vikisözlüğe bağlantı
- Kör Allah'a nasıl bakarsa Allah da köre öyle bakar.Vikisözlüğe bağlantı
- Kör bıçak ele , iş bilmeyen avrat dile.Vikisözlüğe bağlantı
- Kör görmez, sezer.Vikisözlüğe bağlantı
- Kör pazara varmasın, pazar körsüz kalmasın.Vikisözlüğe bağlantı
- Körden gözlü, topaldan ayaklı, deliden deli.Vikisözlüğe bağlantı
- Köre elvandan bahsolunmaz.Vikisözlüğe bağlantı
- Köre şimdi gece demişler; ne zaman gündüzdü demiş.Vikisözlüğe bağlantı
- Körle yatan şaşı kalkar.Vikisözlüğe bağlantı
- Körler memleketinde şaşılar padişah olur.Vikisözlüğe bağlantı
- Körün istediği bir göz, ikiolursa ne söz.Vikisözlüğe bağlantı
- Körün istediği bir göz Allah verdi iki göz.Vikisözlüğe bağlantı
- Körün istediği iki göz, biri ela biri boz.Vikisözlüğe bağlantı
- Köseyle alay edenin top sakalı kara gerek.Vikisözlüğe bağlantı
- Kötü komşu insanı hacet sahibi eder.Vikisözlüğe bağlantı
- Kötü söyleme eşine, ağı katar aşına.Vikisözlüğe bağlantı
- Kötürümden aksak, hiç yoktan torlak yeğdir.Vikisözlüğe bağlantı
- Köyden köye it ürümez.Vikisözlüğe bağlantı
- Köylü, misafir kabul etmeyiz demez, konacak konak yoktur der.Vikisözlüğe bağlantı
- Köylü birbirine düşmezse Osmanlı mıkla yiyemez.Vikisözlüğe bağlantı
- Köylünün kahve cezvesi karaca amma sürece.Vikisözlüğe bağlantı
- Köşe taşı köşede yakışır.Vikisözlüğe bağlantı
- Küheylan at, çul içinde de bellidir.Vikisözlüğe bağlantı
- Külhancının beyliği hamamcılık demişler.Vikisözlüğe bağlantı
- Küpe küp deyince küp adama düp der.Vikisözlüğe bağlantı
- Kürdün yağı çok olunca, hem yer, hem yüzüne sürer.Vikisözlüğe bağlantı
- Kürk ile börk ile adam olunmaz.Vikisözlüğe bağlantı
- Kürkçünün kürkü olmaz, börkçünün börkü.Vikisözlüğe bağlantı
- Kıbleden geldi kışımız, Allah'a kaldı işimiz.Vikisözlüğe bağlantı
- Kılavuzu karga olanın burnu boktan çıkmaz.Vikisözlüğe bağlantı
- Kılıç kınını kesmez.Vikisözlüğe bağlantı
- Kır atın yanında duran ya huyundan ya suyundan.Vikisözlüğe bağlantı
- Kırk gün taban eti, bir gün av eti.Vikisözlüğe bağlantı
- Kırk hırsız bir çıplağı soyamamış.Vikisözlüğe bağlantı
- Kırk serçeden bir kaz iyi.Vikisözlüğe bağlantı
- Kırk yılda bir ölet olur, eceli gelen ölür.Vikisözlüğe bağlantı
- Kırkından sonra azanı teneşir paklar.Vikisözlüğe bağlantı
- Kırkından sonra saza başlayan kıyamette çalar.Vikisözlüğe bağlantı
- Kırlangıcın zararını biberciden sor.Vikisözlüğe bağlantı
- Kırlangıç bir zararsız kuş; git Yemen iline danış.Vikisözlüğe bağlantı
- Kısa günün karı az olur.Vikisözlüğe bağlantı
- Kısmet gökten zembille inmez.Vikisözlüğe bağlantı
- Kısmet ise gelir Hint'ten, Yemen'den, kısmet değilse ne gelir elden?.Vikisözlüğe bağlantı
- Kısmetinde ne varsa kaşığında o çıkar.Vikisözlüğe bağlantı
- Kısmetsiz köpek, sabaha karşı uyuyakalır.Vikisözlüğe bağlantı
- Kız beşikte çeyiz sandıkta.Vikisözlüğe bağlantı
- Kız evi naz evi.Vikisözlüğe bağlantı
- Kızı gönlüne bırakırsan ya davulcuya varır , ya zurnacıya.Vikisözlüğe bağlantı
- Kızı kızken görme, gelinken gör; gelinken görme beşik ardında gör.Vikisözlüğe bağlantı
- Kızı kızıka görme gelinike gör, gelinike görme, beşik ardında gör ! (Kızı kız iken görme gelin iken gör, gelin iken görme, beşik ardında gör !) Sorumluluk sahibi olunca sağlıklı değerlendirme yapılabilir anlamında (1972 doğumlu, Akseki-Kuyucak’lı Fatma Duru’dan naklen S.Dağdaş, 30.08.2008).
- Kızın var, sızın var.Vikisözlüğe bağlantı
- Kızını dövmeyen dizini döver.Vikisözlüğe bağlantı
- Kış kış gerek, yaz yaz.Vikisözlüğe bağlantı
- Kış kışlığını, kuş kuşluğunu gösterir.Vikisözlüğe bağlantı
- Kabiliyetli çırak, ustadan usta olur.
- Kaçan balık büyük olur.
- Kaçan kızın bohçası küçük (hafif) olur.
- Kadı anlatana göre fetva verir.
- Kadının biri alâ, ikisi belâdır.
- Kâfirden hacı, elden bacı olmaz.
- Kakma el kapısını el ucuyla, yiterler kapını var (olanca) gücüyle.
- Kalem kılıçtan üstündür.
- Kanaat gibi devlet olmaz.
- Karamanın koyunu, sonra çıkar oyunu.
- Karga bülbülü taklit edeyim derken, ötmeyi unutmuş.
- Karınca kanatlanınca serçe oldum sanır.
- Karnının doymayacağı yere, açlığını bildirme.
- Kasap et derdinde koyun can derdinde.
- Kasap sevdiği postu yere vurur.
- Kaşıkla verip, sapıyla gözünü çıkartma.
- Katranı kaynatsan olur mu şeker, cinsi batasıca mutlaka cinsine çeker.
- Katrandan olmaz şeker; olsa da cinsine çeker.
- Kavakta nar olmaz, kötülerde ar olmaz.
- Kaz gelecek yerden tavuk esirgenmez.
- Kazma kuyuyu, kazarlar kuyunu.
- Keçinin canı "TEKE" isteyince, çobanın değneğine (sopasına) sürtünür.
- Kedi gidince fare bey olur.
- Kedi taç takınca kendini padişah sanarmış.
- Kedinin kanatları olsaydı, serçenin soyu tükenirdi.
- Kediye kanat takarsan gökte serçe bırakmaz.
- Kel yanında kabak anılmaz.
- Kem alat ile kemalat olmaz (Talat Memiş): "Alet işler el övünür!" atasözü ile benzer anlamda (Talat Memiş'den naklen Said Dağdaş, Ilgaz, Ödemiş köyü, Orman Müh., Şubat 2006).
- Kenarına bak bezini al, anasına bak kızını al.
- Kendi devesini güden, yorulmaz (Denizli-Dodurgalı Mehmed Baz (1929 doğumlu)'dan naklen Said Dağdaş, 12.07.2008)!:Kendi işinde çalışmak, insana zevk verir anlamında...
- Kendi düşen ağlamaz.
- Keser döner, sap döner, gün gelir hesap döner.
- Kendi eden, kendi bulur.
- Keskin bıçak olmak için çok çekiç yemek gerek.
- Keskin sirke küpüne zarar verir.
- Kılıç kınını kesmez.
- Kır atın yanında duran ya huyundan ya suyundan.
- Kırk hırsız bir çıplağı soyamaz.
- Kırk yıl ecel yağsa, eceli gelen ölür.
- Kız beşikte çeyiz sandıkta.
- Kızım sana diyorum, gelinim sen anla.
- Kızın kimi severse güveyin odur, oğlun kimi severse gelinin odur.
- Kızını dövmeyen dizini döver.
- Kimi bağ bozar, kimi bostan bozar.
- Kimi yer, kimi bakar. Kıyamet ondan kopar.
- Kişi refikinden azar.
- Kişiyi nasıl bilirsin, kendin gibi.
- Koca sağlığı, kardeş varlığı sever.
- Koçluk kuzu, salda belli olur (Hakkı Yılmaz’dan (Ö.T.: 1999, 97 yaşında rahmetli olmuş.) naklen Kırşehir-Mucur'lu Alican Yılmaz'dan naklen Said Dağdaş,31.05.2002): ”Olacak oğlan bokundan belli olur!” sözü ile eş anlamlı…
- Kol kırılır, yen içinde kalır.
- Komşu kızı çapaklı olur, çapağını silebilen alır (F.Dağdaş'dan naklen Said Dağdaş,Eylül,1983)!
- Komşu komşudan mal aparar(Tebrizli Orman Mühendisi S.Kusekenani'den naklen Said Dağdaş, 1999):
- Komşu komşudan irs aparar(yetişer, kalar)(Tebrizli Orman Mühendisi S.Kusekenani'den naklen Said Dağdaş, 1999)!: “Komşu komşuya mirasçı olacak kadar yakındır” anlamında.
- Komşu komşunun külüne muhtaçtır.
- Komşuda pişer, bizede düşer.
- Komşunun tavuğu komşuya kaz görünür.
- Konuşursan mert oğlu mertle konuş, ne ararsın Kürt oğlu Kürtle demiş (Dodurgalı F. Dağdaş'dan naklen Said Dağdaş, Aralık 1984)!: Dostunu, arkadaşını iyi, sana yararı olacak insanlardan seç anlamında...
- Kork korkmazdan‚ utan utanmazdan.
- Koyunu güden, kurda kavuşur (Güllü Dağdaş, Dodurgalı, 10.1.2000)!
- Koyunun bulunmadığı yerde keçiye Abdurrahman çelebi derler.
- Köpeği öldürmesi var ama (emme), sahibinin hatırı var (Denizli-Dodurgalı’lı Mehmed Baz (1929 doğumlu)'dan naklen Said Dağdaş, 12.07.2008)!:
- Köpeğin götünden iyi ossuruk (osuruk) çıkmaz!(1929'lu M.Baz'dan naklen Said Dağdaş, 22.08.02)
- Köpeğin iyisi leşin başında belli olur (F. Dağdaş'dan naklen Said Dağdaş, Mart 1980)!
- Köpekle dalaşmaktansa, çalıyı dolanmak hayırlıdır.
- Köpeklerin duası kabul olsa gökten kemik yağar.
- Köpeksiz köy bulmuş, değneksiz dolaşıyor.
- Köpeksiz köyde değnekle gezilmez.
- Köprüyü gecene kadar, ayıya dayı de.
- Kör alıcının, kör satıcısı olur (F. Dağdaş'dan naklen Said Dağdaş, Aralık 1979)!: Denklik vurgusu için kullanılır.
- Kör alıcının kör satıcısı vardır.
- Kör Allah’a nasıl bakarsa, Allah da ona öyle bakar (Hamid Erdal'dan naklen Said Dağdaş, 20.09.2001, Delice, Kırıkkkale, 1964 doğumlu): Allah’dan korkmayandan korkulur.
- Körler sağırlar birbirini ağırlar.
- Kötü komşu insanı mal sahibi yapar.
- Kötü tarlanın verdiğini, yiğit kardeş vermez.
- Köy boncuğu köye takılmaz!: Öz memleketinde çalışılması uygun değildir anlamında (Ayşe Yaman’dan naklen Celil Yaman'dan naklen Said Dağdaş, 18.08.2005, Bartın-Ulus).
- Köy buldum köpeksiz, içinde dolaşıyorum değneksiz (Sopeliv vnahe u dzağlo, şyan viyarebi u gargno). (1985’li, Borçka-Camili (Macaheli)'li Sinem Gökdemir'den naklen Said Dağdaş, 21 Mart 2009)!
- Kul görüneni yese, acından ölürmüş (F. Dağdaş'dan naklen Said dağdaş, Aralık 1980)!: Rızık Allah’dandır! cümlesi ile benzer anlamda kullanılmaktadır.
- Kuma gemisi yürümüş, elti gemisi yürümemiş (24.11.2006, 1953’lü Menekşe DANYILDIZ (Kızılcahamam-Kahyalar köyü)’dan naklen Bartın-Ulus’lu,1979’lu Celil Yaman'dan naklen Said Dağdaş)!
- Kurt kocayınca köpeğin maskarası olur.
- Kurt kuzu kaptığı yeri dokuz defa yoklar.
- Kuru laf karın doyurmaz.
- Kurunun yanında yaş da yanar.
- Kusursuz dost arayan dostsuz kalır.
- Kuş, kuşun yamacında öter !(Kayseri-Develi’li, 1941’li Mustafa Kılıç’dan naklen S. Dağdaş, 11.02.2008): .Vikisözlüğe bağlantı
Herkes dengi ile iletişim, dostluk kurar anlamında. “Davul, dengi dengine vurur!” atasözüne yakın anlamda düşünülebilir.
- Kürt yer, çarığına bakar (Esra Ersoylu’dan naklen Said Dağdaş, 10.07.2007, Kars-Sarıkamış)!: “Kişi, işinin bittiğine bakar” anlamında…
- Kürt yiyince, gözü çarığına düşermiş (Kırıkkale-Bahşılı’dan Faruk Tezel'den naklen Said Dağdaş, 4.03.2008)!: “Kişi, işinin bittiğine bakar” anlamında…
- kaçanı kovmazlar,yıkılanı vurmazlar.