Türk atasözleri/İ

Vikisöz sitesinden

• İbadet de gizli, kabahat de.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İbadet de gizli,kabahat da.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İbibik sende bu göt var, çok yuvalar kokutursun.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İhmalin devlete zarara var.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İki arslan bir posta sığmaz.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İki at bir kazığa bağlanmaz.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İki baş bie kazanda kaynamaz.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İki cambaz bir ipte oynamaz.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İki deliye bir akıllı.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İki deliye bir uslu koymuşlar.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İki dinle bir söyle.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İki el bir baş içindir.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İki emini bir yemin aralar.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İki gönül bir olursa samanlık seyran olur.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İki kardeş savaşmış, ebleh buna inanmış.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İki karpuz bir koltuğa sığmaz.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İki karılı bitten, iki analı sütten ölür.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İki kere iki dört eder.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İki kişi başında fes yok derse başını yokla.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İki kişi dinden olursa bir kişi candan olur.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İki testi tokuşunca biri elbet kırılır.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İki testi çarpışınca biri kırılırsa biri de çatlar.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İki tımar bir yem yerine geçer.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İki çıplak bir hamama yakışır.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İki çıplak bir hamamda yakışır.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İki ölç, bir biç.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İkisini bir kazana koysan kaynamazlar.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İlk avrat çarık, sonraki sarık.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İlk vuran okçudur.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İmam evinden aş, ölü gözünden yaş çıkmaz.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İmam osurursa cemaat sıçar.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İmece günü bulutlu, görmeyene ne mutlu.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İn kalk dünyası.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İncir babadan, zeytin dededen.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İnek ağzından sağılır.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İnek gibi süt vermeyen, öküz gibi kutan sürer.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İneğin sarısı, toprağın karası.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İnkar mahkemenin kilidi.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İnsan ayaktan, at tırnaktan kapar.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İnsan beşer, kuldur şaşar.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İnsan bilmediğini ayağının altına alsa başı göğe erer.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İnsan doğduğu yerde değil, doyduğu yerde.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İnsan eşek olunca semer vuran çok olur.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İnsan göre göre, hayvan süre süre.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İnsan insanın şeytanıdır.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İnsan kendini beğenmese çatlar.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İnsan söyleşe söyleşe hayvan koklaşa koklaşa.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İnsan sözünden , hayvan yularından tutulur.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İnsan yedisinde ne ise yetmişinde de odur.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İnsan çeşit çeşit, yer damar damar.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İnsanoğlu çiğ süt emmiş.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İnsanın alacası içinde, hayvanın alacası dışında.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İnsanın canı acıyan yerindedir.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İnsanın eti yenmez, derisi giyilmez; tatlı dilinden başka nesi var?.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İnsanın vatanı doğduğu yer değil, doyduğu yerdir.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İp inceldiği yerden kopar.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İplik pazarında Fatmacığa kim?.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İsin yanına varan is, misin yanına varan mis kokar.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İstediğini söyleyen, istemediğini işitir.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İstemem diyenden korkmalı.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İsteyenin bir yüzü kara, vermeyenin iki yüzü.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İt, boku acından yer.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İt ağzını kemik tutar.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İt derisinden post olmaz.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İt değmekle deniz pis olmaz.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İt ite buyurur, it de kuyruğuna.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İt iti suvatta bulur.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İt iti ısırmaz.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İt itin ayağına basmaz.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İt itin kuyruğunu bırakmaz.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İt kağnı gölgesinde yürür de kendi gölgesi sanırmış.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İt kışı geçirir ama gel derisinden sor.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İt sürü para kazan.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İt ulur, birbirini bulur.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İt yal yediği kapıyı bekler.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İt ürür, kervan yürür.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İt ürür kervan yürür.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İt yediği günde, at yedi günde belli eder (Sivas-Zara-Tödürge köyünden, 1951’li Abdülaziz Özserçe’den naklen Said Dağdaş, 28.10.2008) ! Beslenmenin vücuda faydası konusunda canlıdan canlıya fark vardır.
• İte dalanmaktan çalıyı dolanmak iyidir.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İte vurmazlar sahibinin hatırı var diye.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İti an, taşı eline al.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İti öldürene sürütürler.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İtin ahmağı baklavadan pay umar.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İtin akılsızı kurban bayramında sılaya gider.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İtin duası kabul olsa gökten kemik yağar.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İtin gönlüne kalsa günde bir leş yer.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İtin kuyruğu kalıba konmakla doğrulmaz.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İtle dalaşmaktan çalıyı dolaşmak yeğdir.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İtle çuvala girilmez.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İven kız ere varmaz, varsa da baht bulmaz.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İven sinek süte düşer.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İyi evlat babayı vezir, kötü evlat rezil eder.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İyi insan sözünün üstüne gelir.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İyi nasihat verilir, iyi ad verilmez.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İyi olacak hastanın hekim ayağına gelir.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İyilik eden iyilik bulur.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İyilik et denize at, balık bilmezse Halik bilir.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İyilik iki baştan olur.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İyiliğe iyilik her kişinin karı, kötülüğe iyilik er kişinin karı.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İyiliğe iyilik olsaydı, koca öküze bıçak olmazdı.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İyiliğe nereye gidiyorsun demişler, kötülüğe demiş.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İçgüveysi iç ağrısı.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İçi beni yakar,dışı eli.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İğneyi evvela kendine sok,çuvaldızı başkasına.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İğreti ata binen tez iner.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İş amana binince kavga uzamaz.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İş anlatıncaya kadar baş elden gider.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İş insanın aynasıdır.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İş insanın kalayı.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İş olacağına varır.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İşin yoksa şahit ol, paran çoksa kefil ol.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İşine hor bakan boynuna torba takar.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İşini bilmeyen kasap, ne bıçak kor ne masat.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İşini hak et de (yap da), (gerekirse) tüfeğine taş doldur. i/kaynak
• İşini kış tut da yaz çıkarsa bahtına.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İşkilli büzük dingilder.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İşleyen demir ışıldar.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İşleyen eşeğin boynu boncuklu olur.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İştah dişin dibindedir.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İşten artmaz, dişten artar.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İşçi kırk yılda, tüccar kırk günde.^{Vikisözlüğe bağlantı}
• İbadet gönül şenliğiyle olur (Fatmana Dağdaş, Dodurgalar).Gönül şen olmazsa ibadetten de haz alınmaz.
• İbadet de gizli, kabahat da.
• İğneyi kendine, çuvaldızı ele batır.
• İki analı sütten, iki karılı bitten ölürmüş (F. Dağdaş)! “İki analı sütten, iki karılı bitten ölürmüş„ derler. Herif denemiş tanımıştır zaacına!. Öyledir o işler, öyledir...
• İki aslan bir posta sığmaz.
• İki baş bir kazanda kaynamaz.
• İki cambaz bir ipte oynamaz.
• İki çanak bir yerde tıngırar (F. Dağdaş)! Çokluk olan yerde tartışma, farklı görüş ve anlaşmazlık muhakkak olur anlamındadır.
• İki çıplak bir hamama yakışır
• İki gönül bir olunca (olursa) samanlık seyran olur.
• İnsaf dinin yarısıdır (Selahaddin Kusekenani, Tebrizli Orman Mühendisi, 6.6.1999, Antalya, Cevizli’de naklen alınmıştır): Azeri Türkçesinden bir atasözü.
• İnsan kocar, gönlü kocamaz.
• İnsan konuşa konuşa, hayvan koklaşa koklaşa (anlaşır).
• İnsan sözünden, hayvan yularından tutulur.
• İnsan yedisinde ne ise yetmişinde de odur.
• İnsana kar gibi, kara kor gibi dokunur! Kabayelin (bozyelin) zararı ve faydası için kullanılan atasözü. Necati CENGİZ, Orman Müh., 25.12.2005, Uluborlu/Isparta).
• İnsanın alası içinde; hayvanın alası dışında.
• İp inceldiği yerden kopar.
• İp kırıldığı yerden ulanır(eklenir).
• İnsana kar gibi, kara kor gibi dokunur! Kabayelin (bozyelin) zararı ve faydası için kullanılan atasözü. Necati CENGİZ, Orman Müh., 25.12.2005, Uluborlu/Isparta).
• İslam’ın şartı beş, altıncısı haddini bilmek!: Haddini bilmek insan için çok büyük meziyettir anlamında.
• İslam’ın şartı beş, altıncısı haddini bilmek, yedincisi haddini bilmeyeni de haddini bildirmek ! Mehmed Mail Büyükerman, Eskişehir milletvekili, 27.04.2000, Kanal 7 televizyonu, saat 20:00 haberleri.
• İstediğini söyleyen, istemediğini işitir.
• İstemek bir ayıp, vermemek iki ayıp.
• İstemek yüzler karası, istemeden veresi (F. Dağdaş, 8.5.2000):
• İsteyenin bir yüzü kara, vermeyenin iki yüzü.
• İş gördün sıvış, ekmek gördün giriş! (17.8.2005, Celil Yaman, 1979’lu, Bartın-Ulus’lu)
• İşin yoksa şahit ol, paran çoksa kefil ol.
• İşine hor bakan, boynuna torba takar.
• İşini kış tut, yaz tutarsa bahtına.
• İşini bilmeyen çavuşlar, döner bokunu avuçlar.
• İşkilli büzük dingilder (Zülfikar KÖKÇÜ, 23.07.2002, Mersin-Davultepe)! “İşkilli yürek büngülder“ ile yaklaşık aynı anlamdadır.
• İşkilli yürek büngülder (Osman Ünlü, 1987, Y. Dodurga, 1962’li)! Endişeli olan korkuludur. Meraklıdır anlamında.
• İşleyen demir ışıldar.
• İt deriyi nur da olsa sürükler kaynak
• İt ite, it de kuyruğuna buyurur (Sadık Şimşek, 1962 doğumlu, 11.2.2002): “El elin eşeğini türkü çağırarak ararmış!” atasözü ile benzer anlamda bir atalar sözü.
• İt ile dalaşacağına, yolunu değiştir.
• İt iti ısırmaz.
• İt kağnının gölgesine yatmış, ne koyu gölgem var demiş.
• İt karı bolsar, yatıp ürür (Eski Doğu Türkistan atasözü, Yaşar Süngü’den naklen, 29.08.2007, Yeni Şafak, s. 5). 22 Temmuz 2007 seçimlerinin sonuçları için kullanılabilir... “Kuvvetten düşen it, yatıp ürür” ya da “Yaşlanan it, yatıp ürür. ” şeklinde Türkiye Türkçesine aktarılabilecek bir atalar sözü. Toplum nezdine itibarı kalmayan, sadece ortalığı velveleye verir anlamında.
• İt utansa don giyer.
• İt ürür, kervan yürür (Sadık Albayrak, 19.10.2003, Yeni Şafak, s. 14)! “Yaya kaldın, Tatar ağası!... İt ürür, kervan yürür!”
• İti an çomağı hazırla.
• İti, öldürene sürütürler.
• İtin ısırmayanı, atın osurmayanı olmaz.
• İven (acele eden) kız ere varmaz, varsa da baht bulmaz.
• İyi insan lafının üzerine gelirmiş.
• İyi yemek (Ey yemek), iyi merek (ey merek), Mart’ta gerek (Kay saçmeli, kay meregi, martşi saçiro (1985’li, Borçka-Camili (Macaħeli)'li Sinem Gökdemir'den naklen Said Dağdaş, 24 Mayıs 2006)! Hem insanlar için, hem de hayvanlar için asıl gıda ihtiyacı, yazdan yapılan hazırlığın tükenme zamanı olan baharın ilk döneminde gereklidir anlamında… Mart ayı, sürprizler ayıdır. Her an, herşey olabilir. Ani kış şartları, Mart ile Nisan sonu arası hala baskın yapabilir. Bu nedenle tedbirli olmak gerekir anlamında…
• İyiliğe karşı iyilik her kişinin işi, kötülüğe karşı iyilik er kişinin işi.