II. Mehmed

Vikisöz sitesinden
Atla: kullan, ara
II. Mehmet
Fatih II. Mehmet.jpg
Fatih Sultan Mehmet Han
Doğumu
30 Mart 1432
Edirne
Ölümü
3 Mayıs 1481
Gebze, Hünkar Çayırı
Fatih Sultan Mehmet'in 1479 yılında İtalyan ressam Gentine Bellini tarafından yapılmış portresi

Konuyla ilgili diğer Wikimedia sayfaları :

Commons'da II. Mehmed ile ilgili çoklu ortam dosyaları bulunmaktadır.

Vikipedi'de II. Mehmed ile ilgili ansiklopedik bilgi bulunmaktadır.


  • Eğer padişah siz iseniz, devletimizin bu zor gününde ordumuzun başında olmamanız törelerimize uymaz. Yok, eğer padişah ben isem, size emrediyorum, geliniz ve derhal ordularımın başına geçiniz!
Hristiyan ordusunun ilerleyişini haber alması üzerine, tahtı kendisine bırakıp Manisa'ya çekilen babası Sultan II.Murad'a yazdığı mektuptan. Bu sırada sadece 12 yaşındaydı.
  • İmparatoruna söyle, benim kudretimin ulaştığı yere onların hayalleri bile ulaşamaz!
İstanbul'un fethi için hazırlıklar sürerken kendisini caydırmaya çalışan elçilere verdiği yanıt
  • Baykuştan pervâmız yok, biz şahinler sürüsüyüz.
  • Ayrılıp gitmem mümkün değildir. Ya ben şehri alırım ya da şehir ölü yahut diri beni alır. Eğer imparator ayrılıp gitmek isterse kendisine Mora'yı bırakırım, dostluk antlaşması yaparım, oradaki karındaşına başka bir sancağı veririm. Ama şehire barışla girmezsem, savaşla girersem o zaman onu ve bütün soylu, ileri gelenleri ölümle cezalandırırım, geri kalan halkı köle olarak askerlerime dağıtırım. Bana ıssız da kalsa şehir yeter.[1]
İstanbul'un fethi sırasında
  • İmkanın sınırını görmek için imkansızı denemek lazım. 30 Mart 2011
Gemilerin karadan yürütüleceğini söylerken
  • Sırrıma sakalımın bir tek telinin vakıf olduğunu bilsem, sakalımı kökünden keserim. 3 Mayıs 2007
  • İmkanın sınırını görmek için imkansızı denemek lazım. 30 Mart 2011
Gemilerin karadan yürütüleceğini söylerken
  • Bir gece ansızın gelir krallığınızı imparatorluğuma katarım.
  • Ben dahi kabul ettim ki, Galatalıların ayinleri ve erkânları ne vechile olageldiyse, yine aynı üslûpla devam etsin.[2]
  • Yerinde söz söylemesini bilen, özür dilemek zorunda kalmaz.
  • Sizlere tutsakları ve hazineleri bıraktım, ama anıtlar yalnız bana aittir.
Ayasofya'da ki yapıları parçalayan Yeniçeriye
  • Mahmud! Gemilerini tez donat. Uzakta yakında hiçbir limanda gemi kalmasın ki Ağrıboz gazasına giderim. Hepsi hazır olsun. Sana haber gönderince seninle birlikte yürüsünler. Çok iyi düşün ki, Ağrıboz'un fethi ne suretle olur ve ne gerektirir, onları tamam hazır et.[3]
  • Hey gâziler! Yürümek gerek. Niçin duralım?[4]
  • Şeyhim Akşemseddin Hazretleri ile beraber yaptığım zikrin lezzetine dünyaları bile değişmem. Eğer şeyhim izin verseydi zikir yolunu tercih eder, saltanatı terk ederdim.
  • Ceneviz tüccarları serbestçe gezip ticaret yapabilirler. Yeniçeri ordusuna katılmak üzere, çocuklarını almayacağız. Dinimizi kabul etmeyenlere karşı aslâ cebir kullanmayacağız.[5]
  • Mozaiklerin üzerini alçıyla örtün ki, müminler rahatsız olmasın! Fakat bu şaheseri parçalamayın.
Ayasofya'daki mozaikleri sökmeye çalışan mimarlara
  • Ormanlarımdan bir dal kesenin başını keserim!
  • Düşmandan yüz çevirmek korkaklıktır. Benim ikbalim yücedir. Talihsizlik ise düşmanın nasibidir. 29 Mayıs 2007
Haçlı askerlerinin kendisine doğru geldiğini söyleyen devlet adamlarına
  • Kent benimdir, lakin tutsakları ve ganimetleri size bağışlıyorum. Ülkemin sancakları pek çoktur. Konstantiniyye surlarına çıkacak yiğite en zengin, en güzel eyaletlerin beyliğini vereceğim ve hayal edemeyeceği kadar çok ihsana boğacağım.
İstanbul'un kuşatması sırasında orduyu motive etmek için söylediği rivayet edilen konuşma
  • Külliyemde inşa ettirmiş olduğum imarethanede şehit askerlerimizin aileleri ve şehrin fukaraları yemek yiyeceklerdir. Yemek yemeye ve almaya teşrif etmeyen olursa, görevli zatlar yemekleri hava aydınlanmadan, kimsenin sokaklarda olmadığı zamanlarda, kapalı kaplarla evlerine götüreceklerdir.
  • Bütün dünyaya ilan ediyorum ki, Bosnalı Fransiskenler himayem altındadır. Hiç kimse ne bu insanları nede onların kiliselerini rahatsız etmesin ve zarar vermesin. İmparatorluğumda huzur içerisinde yaşasınlar ve bu göçmen durumuna düşen kullar, özgür ve güven içerisinde hayatlarını sürdürsünler. Ne saltanat eşrafından, ne vezirlerden, ne hizmetkarlardan, ne de Devlet-i Aliyye vatandaşlarından hiç kimse bu insanların onurunu kırmayacak ve onlara zarar vermeyecektir. Hiç kimse bu insanların hayatlarına, mülklerine ve kiliselerine saldırmasın, hor görmesin ve tehlikeye atmasın. Hatta bu insanlar başka diyarlardan devletime birisini getirirse onlarda aynı haklara sahiptir.
  • Kayserlerin sarayına örümcekler ağlarını örmüşler, Efrasiyab'ın kulelerinde bir baykuş ötüyor.[7]
  • Galata'yı gören, gönlünü cennetin en gizemli bahçesi Kevser'e bile bağlamaz.
  • İtalyanlarla aynı kökten olduğumuz ve onlar gibi, Rumlardan, Hektor'un kanının intikamını almaya hakkım olduğu halde, İtalyanların bana düşmanca davranmalarına ve Rumları bana karşı kışkırtmalarına hayret ediyorum.[8]
Papa II. Pius'a gönderdiği sanılan mektubun sahte olduğuyla ilgili şüpheler vardır
  • Floransalı, söylediğin her şeyi dinledim. Hepsine inanıyorum. Lakin şunu söyleyeyim ki, İtalya geçmişte yaptığı büyük işlere artık erişemez. Zira büyük işler yaptığı günlerde, bunları Romalılar'ın kudreti sayesinde yapıyordu. Romalılar o zamanlar İtalya'nın tek hükümranıydı. Ama günümüzde ülken yirmi beyliğe ve çeşitli güç odaklarına bölünmüş durumda. Birbirinizle savaşıyorsunuz ve birbirinizin can düşmanısınız. Yaptığım plana yardımcı olarak çok şey biliyorum. Genç, zengin ve talihli olduğumu gördüğümden Sezar'ı, İskender'i, Anibal'ı, Afrikalı Scipio'yu, Pyrhus'u ve Keykavus'u aşmak niyetindeyim.
İtalya'nın birleşirse tekrar güçlü olabileceğini iddia eden Floransalı Benedetto Dei'ye cevabı
  • Ana, biz İslamiyetin kılıcını elimizde tutarız. Ancak bunca zahmet karşılığında gazi ünvanını elde edemeden ölürsem Allah ve Peygamber'in katında yüzlerine nasıl bakarım?[9]
Trabzon için bu kadar zahmet nedendir diyen Uzun Hasan'ın annesi Sara Hatun'a verdiği cevap
  • Bundan önce ananın ricasıyla pençe-i gazabımdan kurtulmuştun. Biz de senin ıslah olduğunu ve barışa yöneldiğini tasdik ederek affetmiştik. Senin gibi imansız birinin benim adaletli padişahlığım zamanında saltanat ve istiklal davasında bulunması haramdır. Tokat'a ve sonrada Karaman vilayetlerine asker göndererek kötü karakterin gereğince ahaliye zulmettiğin bir takım şiddetlere başvurduğun ve rezaletlere sebep olduğundan haberimiz vardır. Sen vilayet yıkmayı padişahlık mı zannetin? Er isen meydana gel, avrat gibi delikten deliğe girme, hazırlıklarını yap havadis verilmedi deme. Zira soysuz vücudun yokedilecektir, bu konuda özür ve bahane bertarafdur.
Osmanlı illerini yağmalayan Uzun Hasan'a gönderdiği mektup
  • Beni hor gördüğünüz ve imzalanmış antlaşmalara aldırmadığınız ortadayken, yıllık on bin altın haraç ödemeye nasıl söz verebiliyorsunuz? Şimdi size iki seçenek veriyorum. Hangisini isterseniz seçin: Gereken haracı ödersiniz, ki o zaman aramızda barış olur ya da hemen çeker gider ve ülkenizi bana bırakırsınız![10]
  • Beyine söyle, bu tavuklar nasıl ki bir çuval darıyı anında yedilerse, yeniçerilerim de savaşmaya değil, keçi otlatmaya alışık olan adamlarına böyle davranacaklardır.
Askerlerinin sayısının bir çuval dolusu olduğunu söyleyen Uzun Hasan'a cevabı
  • Din ile imanın akıl ve anlayışını sıkı tutmak gerekir. Yoksa ey Müslümanlar, o kiliseyi gören olabilir kâfir hemen![11]
  • Yunanlıların dehası mülkünü ganimet olarak eline geçiren Turahan'ın oğluna din ve devlet ne kadar şükran borçludur.[12]
Atina anıtlarının önündeyken
  • Kartal yavrularını korumak için ne güzel bir yuva yapmış.
İşkodra kalesini gördüğünde
  • Allah beni bu şehrin halkının dostu olarak bu zamana kadar sakladı. Biz bu şehrin düşmanlarını yendik ve onların vatanlarını aldık. Burayı Makedonyalılar, Teselyalılar ve Moralılar ele geçirmişlerdi. Bunların biz Asyalılara karşı kötü davranışlarının intikamını aradan birçok devir ve yıllar geçmesine rağmen onların torunlarından aldık.[13]
Truva harabelerindeyken
  • Agamemnon Truva’yı zaptettiğinde onu meşhur edecek bir Homeros vardı. Benim ise bir Homeros’um yok.[14]
  • Hristiyan diyarı kılıç ve kalkanlarını kaybetttiler.
Osmanlı'ya karşı savaşan Arnavut İskender Bey'in ölümü üzerine söylediği rivayet edilir
  • Düşmanı tanımak, tehlikeyi bertaraf etmek demektir.
  • On cerrah, on hatip, üç de hasta bakıcı atadım. Ayın muayen günlerinde Konstantiniyye'yi (İstanbul) gezecekler, istisnasız her kapıyı çalacaklar ve içerde hasta olup olmadığını sual edecekler, hasta bulunduğu vakit şifa bulmalarını sağlayacaklar. Durumları önem teşkil etmekteyse hiçbir masraf ettirmeyip darüşşifaya kaldırıp tedavi ettirecekler.
  • Evet, padişah benim. Ancak siz yine de çiçekleri ona veriniz. Çünkü kendisi benim hocamdır.
İstanbul'un fethi sırasında orduyu çiçeklerle karşılayan Bizanslıların yanlışlıkla Akşemseddin'e gitmeleri ve onun halka Fatih'i işaret etmesi üzerine.
  • Fakirlerin ve yetimlerin kursağından kesilen nimeti ne askerimize, ne ameleme yediririm. Biz has müminleriz, kursağımıza netameli nevale girmez.
(Bizans İmparatoru'nun, İstanbul’un Fethini engelleyemeyeceğini kestirdikten sonra Fethi geciktirmek için, Hisar inşaatında çalışanlara büyük kafilelerle erzak göndermesi üzerine cevaben)
  • İşte bu benim Ayasofya Vakfiyem, kim bu vakfiyemi değiştirirse, bir maddesini tebdil ederse onu iptal veya tedile koşarsa, fasit veya fasık bir teville veya herhangi bir dalavereyle Ayasofya Camisi’nin vakıf hükmünü yürürlükten kaldırmaya kastederlerse, aslını değiştirir, füruuna itiraz eder ve bunları yapanlara yol gösterirlerse ve hatta yardım ederlerse ve kanunsuz olarak onda tasarruf yapmaya kalkarlar, camilikten çıkarırlar ve sahte evrak düzenleyerek, mütevellilik hakkı gibi şeyler ister ya da onu kendi batıl defterlerine kaydederler veya yalandan kendi hesaplarına geçirirlerse ifade ediyorum ki huzurunuzda, en büyük haram işlemiş ve günahları kazanmış olurlar. Bu vakfiyeyi kim değiştirirse, Allah’ın, Peygamber’in, meleklerin, bütün yöneticilerin ve dahi bütün Müslümanların ebediyen laneti onun ve onların üzerine olsun, azapları hafiflemesin onların, haşr gününde yüzlerine bakılmasın. Kim bunları işittikten sonra hala bu değiştirme işine devam ederse, günahı onu değiştirene ait olacaktır. Allah’ın azabı onlaradır. Allah işitendir, bilendir. (Ayasofya Vakfiyesinden)
  • Ben ki Konstantiniyye (İstanbul) Fatihi abd-i aciz Fatih Sultan Mehmed, bizatihi alın terimle kazanmış olduğum akçelerimle satın aldığım Konstantiniyye’nin Taşlık mevkiinde kain ma’lümu’l-hudud olan 136 bab dükkanımı aşağıdaki şartlar muvacehesinde vakf-ı sahih eylerim. Şöyle ki:
  • Bu gayr-i menkulatımdan elde olunacak nemalarla şehrin her sokağına ikişer kişi tayin eyledim.
  • Bunlar ki, ellerinde bir kap içerisinde kireç tozu ve kömür külü olduğu halde günün belirli saatlerinde bu sokakları gezeler. Bu sokaklara tükürenlerin tükrükleri üzerine bu tozu dökeler ki yevmiye yirmişer akçe alsınlar; Maazallah herhangi bir gıda maddesi buhranı da vaki olabilir. Böyle bir hal karşısında bırakmış olduğum 100 silah ehl-i erbaba verile. Bunlar ki hayvanat-ı vahşiyyenin yumurtada veya yavruda olmadığı sıralarda Balkanlara çıkıp avlanalar ki zinhar hastalarımızı gıdasız bırakmayalar.

Bakınız[düzenle]

Kaynakça[düzenle]

  1. Fetih ve Kıyamet
  2. Ahmet Akyol - Fatih'in Hoşgörüsü]
  3. Aşıkpaaşoğlu Tarihi (Hazırlayan: Atsız), (syf.181)
  4. Aşıkpaaşoğlu Tarihi (Hazırlayan: Atsız), (syf.154)
  5. Biz Osmanlıyız (Yavuz Bahadıroğlu)
  6. Aşıkpaşaoğlu Tarihi
  7. Kaynak hatası Geçersiz <ref> etiketi; Alphonse_de_Lamartine_.28Osmanl.C4.B1_Tarihi.29 isimli refler için metin temin edilmemiş
  8. Meydan, Sinan (Son Truvalılar, syf.257)
  9. Kaynak hatası Geçersiz <ref> etiketi; Afyoncu.2C_Erhan_.28Truva.27n.C4.B1n_.C4.B0ntikam.29 isimli refler için metin temin edilmemiş
  10. Franz Babinger, Dukas Tarihi'nden (syf.149 Fatih Sultan Mehmed ve Zamanı)
  11. Ahmet Akgündüz - Fatih'in Hoşgörüsü
  12. Alphonse de Lamartine (Osmanlı Tarihi)
  13. Afyoncu, Erhan (Truva'nın İntikamı)
  14. Freely, John (The Grand Turk)