Ömer Hayyam

Ebul Feth Ömer bin İbrahim عمر خیام
İranlı şair, filozof, matematikçi ve astronom.
Doğumu
18 Haziran 1048 Nişabur
Ölümü
4 Aralık 1131

• Yıldız ve ay her zaman gökte olacak.
  Saf şaraptan iyiyi sanma bulacak.
  Şarap satan insana ben çok şaşarım,
  Satıp, ondan güzel bir mal mı alacak?

• Dünyayı kim günahsız bilirmiş, söyle!
  Yaşayan mutlak günah alırmış, söyle!
  Ben kötülük edince, sen de edersen;
  İkimizin ne farkı kalırmış, söyle!

• Ne diyeyim ki sana,
  Varlığın sırları saklı senden, benden,
  Bir düğüm ki ne sen çözebilirsin, ne ben,
  Bizimki perde arkasında dedikodu,
  Bir indi mi perde, ne sen kalırsın ne ben.

• Ya sırtımıza alıp taşıyoruz, ya ayağımızın altına alıp çiğniyoruz; Öğrenemedik bi türlü yan yana yürümeyi...
• Adalet evrenin ruhudur.
• Uyan! Uyumak için önümüzde sonsuzluk var.
• Hayat kısa insanoğlu! Kesildikçe biten otlar gibi yeşermeyeceksin bir daha.
• Tanrım niye ekşi ayranı edersin helal de şarabı haram?
• Bir kerpiçim de olsa, satar yine şarap içerim.
• Bu dünyaya istediğimiz gibi gelmedik, bu dünyadan istediğimiz gibi gidemeyiz.
• Buraya dilber, şarap dizersen eğer,
  Burayı su, çemenle bezersen eğer,
  Fazlasını istersen, cehennemde yan;
  Gerçek cennet buradadır, sezersen eğer.
• Yaşamanın sırlarını bileydin
  Ölümün sırlarını da çözerdin;
  Bugün aklın var, bir şey bildiğin yok:
  Yarın, akılsız, neyi bileceksin?
• Sevgili, seninle ben pergel gibiyiz:
  İki başımız var, bir tek bedenimiz.
  Ne kadar dönersem döneyim çevrende:
  Er geç baş başa verecek değil miyiz?
• Her gece aklım dalar gider engine.
  Ağlarım, inciler dolar eteğime.
  Sevdalıyım, şarap dayanmıyor bana:
  Kafam baş aşağı çevrik bir tas mı ne!
• Biz gerçekten bir kukla sahnesindeyiz:
  Kuklacı Felek usta, kuklalar da biz.
  Oyuna çıkıyoruz birer, ikişer ikişer;
  Bitti mi oyun, sandıktayız hepimiz.
• Dünya üç beş bilgisizin elinde;
  Onlarca her bilgi kendilerinde.
  Üzülme; eşek eşeği beğenir:
  Hayır var sana kötü demelerinde.
• Cennette huriler varmış, kara gözlü;
  İçkinin de ordaymış en güzeli.
  Desene biz çoktan cennetlik olmuşuz:
  Bak, bir yanda şarap, bir yanda sevgili.
• Üzülüp durma, sen de yarından yana
  Yaşamak böyle günleri fırsat sana
  Bin yıl önce göçenlere yoldaş olup
  Ederiz, köhne mabede, yarın veda
• Cennetle, cehennem, var mı gören, gönlüm?
  Dönmüş kimi gördün, öteden, gönlüm?
  Bel bağladığım, korkuyla umutta
  Yok; bir tek işaret, iz bile gönlüm.
• Gözüm, değilsen eğer kör, mezara ağlayıgör
  Bu fitnelerle geçen ömrü bir hesaplayıgör
  Ve toprak altını gör, Şah, vezir beraber uyur
  Karınca ağzına düşmüş, şu ay yüzlüyü gör
• Ben olmayınca bu güller, bu serviler yok.
  Kızıl dudaklar, mis kokulu şaraplar yok.
  Sabahlar, akşamlar, sevinçler tasalar yok.
  Ben düşündükçe var dünya, ben yok o da yok.
• Güneşi balçıkla sıvamak elimde değil;
  Erdiğim sırları söylemek elimde değil;
  Aklım düşüncenin derin denizlerinden
  Bir inci çıkardı ki delmek elimde değil.
• Bu dünyaya kendi isteğimle gelmedim ben;
  Şaşkınlıktan başka şeyim artmadı yaşarken.
  Kendi isteğimle de gidiyor değilim şimdi,
  Niye geldik kaldık, niye gidiyoruz bilmeden.
• Eşi dostu verdik birer birer toprağa;
  Kiminden bir taş bile kalmadı ortada.
  Sen, yorgun katır, hala bu kalleş çöldesin;
  Sırtında bunca yük, yürü bakalım hala.
• Dert içinde sevinci bul da yaşa;
  Haksız düzende haklı ol da yaşa;
  Sonu nasıl olsa yokluk dünyanın,
  Varından yoğundan kurtul da yaşa.
• Doyacak kadar aşın varsa,
  başını sokacak bir damın,
  insanoğluna kulluk etmiyorsan,
  başkasının sırtında değilse geçimin,
  tamam, güneşli günler içindesin.
• Yaşamanın sırlarını bileydin
  Ölümün sırlarını da çözerdin.
  Bugün aklın var, bir şey bildiğin yok:
  Yarın, akılsız, neyi bileceksin?
• Niceleri geldi, neler istediler;
  Sonunda dünyayı bırakıp gittiler;
  Sen hiç gitmeyecek gibisin, değil mi?
  O gidenler de hep senin gibiydiler.
• Ey sevginin sırlarından habersiz yaşayanlar, bilin ki tüm varlığın baş kaynağı sevgidir, sevgi...